روس ها اعتقاد زیادی به دارو های گیاهی دارند

بطوری که بیشتر تبلیغات دارویی از این مسئله استفاده کرده و چنین نشان می دهند که داروی آنان ریشه گیاهی دارد. این اعتقاد از قدیم الایام در روسیه وجود داشت و حاکمان ثروتمندان با ختصاص بخشی از املاک خود به کشت گیاهان مختلف دارویی ، تامین دارو های مورد نیاز خود و اطرافیان را فراهم می ساختند.
در خال خاضر در مسکو پنج باغ از این نوع وجود دارد. کهن‌ترین آنها در سال 1706 به دستور پترکبیر ساخته شد و در آن، گیاهان دارویی مختلف زیر نظر فرهنگستان پزشکی و جراحی پرورش می‌یافت و محصولاتش در عطاری‌های مسکو به فروش می‌رسید.
در 1805 این باغ تحویل دانشگاه مسکو گردیدو در سال‌های بعد به تدریج با افزوده شدن گیاهان اروپایی، آسیایی، آمریکایی و دیگر نقاط جهان مجموعه‌ای بی‌نظیر در آن گرد آمد. بعد از جنگ جهانی دوم، باغ جنبه‌ گردشگاهی نیز پیدا کرد.
در 5/6 هکتار باغ گیاهی دانشگاه دولتی مسکو بیش از 300 نوع گیاه مختلف دارویی، صنعتی، آرایشی و غیره پرورش می‌یابد. این باغ در منطقه ودنخا قرار دارد و از طریق ایستگاهی که به نام همین باغ – باتانیچسکی ساد – موسوم است می‌توان به آنجا رسید.

در همین منطقه، باغ گیاهی دیگری نیز وجود دارد که 360 هکتار مساحت آن است و توسط فرهنگستان علوم روسیه اداره می‌شود در این باغ بیش از 16 هزار نوع گیاه مختلف از جمله 4100 نوع درخت، بوته و غیره وجود دارد.در سال 1950 باغ بزرگ دیگری در نزدیکی ساختمان اصلی دانشگاه دولتی مسکو ساخته شد که 33 هکتار مساحت دارد و در آن بیش از 2500 نوع گیاه و درخت دارویی، صنعتی و غیره در آن کشت شده است. غیر از آنچه گفته شد دو باغ گیاهی دیگر نیز وجود دارد که از آنها نیز استفاده‌های علمی و پزشکی می‌شود.

گیاه نعناع

گیاه نعناع آرام بخش است و ناراحتی‌های عصبی را برطرف می‌کند. نعناع با نام علمی Mentha Piperita گیاهی است علفی و چند ساله که علاوه بر ساقه زیرزمینی که گیاه را در خاک مستقر می‌سازد، دارای ساقه هوایی نیز هست. برگ‌های نعناع بیضی شکل، نوک تیز و دندانه‌داراست و گل‌های آن بسته به نوع نعناع ممکن است قرمز، ارغوانی یا سفید باشد. این گیاه در مناطق معتدل و آفتاب گیر به خوبی رشد می‌کند. نعناع از قدیم الایام به عنوان یک گیاه معطر و اشتها آور به کار رفته است بقراط پدر علم طب از نعناع در نوشته‌های خود یاد کرده است. در قرون وسطی از نعناع در معالجه بیماری‌ها و برای التیام زخم‌ها و درمان درد گزیدگی زنبور و سگ‌ها استفاده می‌شود. این گیاه از نظر طب قدیم ایران نسبتا گرم و خشک است و از نظر خواص دارویی از پونه قوی‌تر است و به عنوان تقویت کننده معده و بدن به کار می‌رود. نعناع ضد تشنج و ضد سرفه است و نوشیدن یک فنجان چای گرم آن سینه را آرام می‌کند. استفاده از نعناع درد شکم را برطرف می‌کند و در درمان سرماخوردگی و آنفلوآنزا مفید است.
برای تسکین درد دندان این گیاه را در دهان گذاشته و بجوید و برای از بین بردن سکسکه و دل بهم خوردگی و استفراغ نعناع را با آب انار ترش بخورید. اسانس نعناع را نباید به مقدار زیاد برای کودکان و نوزادان استفاده کرد زیرا روی حرکات تنفسی و قلب اثر گذاشته و ممکن است خطرناک باشد. اگر از این اسانس به مقدار زیاد مصرف شود فشار خون را بالا برده و موجب حالت تهوع می‌شود. اگر از بیماری رماتیسم و آرتروز رنج می‌برید از روغن نعناع استفاده کنید و با ریختن دو قطره از این روغن آن را با یک قاشق سوپخوری روغن بادام مخلوط کرده و محل‌های دردناک را با آن ماساژ دهید. گیاه نعناع بهترین دوست کبد است. کبد را تمیز کرده و کلسترول خون را پایین می‌آورد برای این مورد چای نعناع را قبل از غذا بنوشید. چای نعناع معمولا بی‌خطر است اما مادران باردار و شیرده باید چای آن را کم بخورند زیرا مصرف بی‌رویه آن باعث سقط جنین می‌شود.

تخم شوید

تخم شوید اثرات درمانی زیادی درد منجمله بعنوان ضد تشنج ،‌ضد درد، نفخ شکم ، ادرار آورو رای تقویت معده بکار می رود .
برای کسانیکه اشتهای زیادی به غذا ندارند و لاغر هستند تخم شود بهترین دارو است زیرا اشتها را زیاد کرده معده را تقویت می کند و انرژی به بدن می دهد . تخم شوید را می توان برای ناراحتی معده ، بی خوابی و ضد گاز معده بکار برد . خانمهای شیر ده کهش یر آنها کم است باید حتما روی چند بار دم کرده تخم شوید یا در تخم شود بخورند و در غذای خود مصرف کنند بطور معجزه آسائی شیر آنها زیاد خواهد شد .

طب گیاهی ایران خواص زیادی را برای شودقائل است مثلا در مورد درد شدید و ورم معده از دم کرده شوید استفاده می کردند که اثر تسکین فوری درد .

از شوید برای دل درد در حیوانات نیز استفاده می شود ودام درن قدیم بخوبی به این موضوع واقف بودند . مثلا برای گوسفند و بز کافی است که مقدر 30 گرم تخم شوید به آنها داد که نفخ و دل درد را ساکت کنند .

در مورد بیمارانی که مبتلا به استفراغ شدید هستند و هیچ غذایی حتی آب را نمی توانند در معده خود نگاهدارند بهترین درمان شود است . این نوع بیماران باید دم کرده شود را آهسته آهسته بنوشند .

در چین حتی شود را برای کمردردهایی که بعلت انقباض عضلانی باشد بکار میبرند .

یک نسخه قدیمی چینی برای باد فتق نیز از تخم شوید استفاده می کنند .

بذر

بذر مهمترین و اساسی‌ترین بخش گیاه است که در بازسازی،حفظ و انتقال مواد ژنتیکی گیاه و همچنین مکانیزمهای پراکنش،تکثیر و بقای گیاه در شرایط بسیار سخت نقش اساسی دارد. قسمت اعظم غذای انسان( بیش از 50% انرژی تنها بوسیله غلات به عنوان منبع عمده هیدرات کربن و لگومها به عنوان منبع عمده پروتئین گیاهی)، حیوانات و پرندگان را بذر ها تشکیل می دهند . علاوه بر اینها بذور دارای مصارف متعدد داروئی ، صنعتی و تجاری می باشند. توسعه تمدن بشری با شناخت، جمع آوری و کاشت بذرآغازو همزمان کوچ نشینی به استقرار در مکانهایی که استعداد کشاورزی داشتند تبدیل شد.

اگرچه روش مطلوب حفاظت گیاهان نگهداری در رویشگاه طبیعی آنها می باشد، ولی بنا بر دلایل متعدد ازجمله تغییرات عوامل اقلیمی،استفاده بی رویه ، چرای دام و همچنین وقوع حوادث طبیعی و مصنوعی، حفظ گیاه در رویشگاه اصلی را بامشکل مواجه می کند. یکی از مفیدترین روشهای حفاظت گیاهان در خارج از محل رویش طبیعی آنها، نگهداری ژرم پلاسم گیاهی در بانک ژن است. این روش به ویژه درمورد گیاهانی که در معرض خطر انقراض قرار دارند اهمیت بیشتری دارد. بذر ها با توان زنده مانی در دمای انجماد (C ْ 20- ) و نیتروژن مایع (C ْ 196- ) عامل اصلی حفاظت ذخایر ژنتیکی به شمار می روند.

به گواه مدارک موجود، بخش بانک ژن منابع طبیعی از حدود 40 سال قبل فعالیت خود را جهت حفظ ذخایر توارثی کشور (عمدتاً مرتعی) آغاز نمود و تا سال 1377 به عنوان زیر مجموعه بخشهای تحقیقاتی مرتع و ژنتیک و فیزیولوژی فعالیت داشت. با توجه به اهمیت موضوع حفاظت ذخایر خدادادی ملی و وظیفه ای که در این خصوص مؤسسه بر عهده داشت، مسئولان بیش از پیش به نقش بانک ژن واقف و همّ خود را در توسعه و تقویت آن به کار گرفتند. در این راستا در سال 1377 بانک ژن منابع طبیعی به عنوان بخش تحقیقاتی مستقلی وظیفه جمع آوری،حفاظت،ارزیابی و احیای گیاهان جنگلی،مرتعی و دارویی را به طور گسترده تری به عهده گرفت و چارت تشکیلاتی خود را تهیه و ارائه نمود. گروههای ذیل مورد تصویب قرار گرفته است:

1. گروه جمع آوری و شناسایی بذر

2. گروه ارزیابی و احیاء

3. گروه حفاظت و نگهداری

4. واحد اطلاعات و مدیریت داده ها

1-گروه جمع آوری و شناسایی :

این گروه دارای 3 واحد مستقل می باشد:

- واحد گیاهان جنگلی

- واحد گیاهان مرتعی

- واحد گیاهان دارویی

همکاران گروه جمع آوری و شناسایی بانک ژن همراه با کارشناسان و تکنیسینهای مراکز تحقیقات 28 گانه استانها در فصل مناسب، نسبت به جمع آوری بذور سالم و رسیده موجود در استان طبق دستورالعمل تهیه شده از طریق بخش بانک ژن اقدام (در مورد بذور مرتعی حداقل 8000 بذر از هر اکسشن) و شناسایی اولیه بذور در حد جنس و گونه می نمایند. بذور جمع آوری شده، پس از شماره گذاری، ثبت مشخصات گیاه مادری ، شرایط اکولوژیکی و عوامل ادافیکی محل جمع آوری در شناسنامه های مربوته ، به بخش بانک ژن ارسال می گردند.بدیهی است با تغییر عوامل مذکور نمونه برداری تکرار می شود.

2-گروه ارز یابی و احیاء:

این گروه دارای سه واحد مستقل تحت عناوین ذیل است:

- واحد ژنتیک و اصلاح

- واحد بیوتکنولوژی

- واحد ژرم پلاسم و تکثیربذور

- آزمایشگاه سیتوژنتیک با امکاناتی از جمله میکروسکوپ همراه با سیستم مونیتورینگ و الکتروفورز، ارزیابی بذور موجود دربانک ژن را بر عهده دارد که شامل ارزیابی مورفولوژیکی و سیتولوژیکی است. در ارزیابی مورفولوژیکی که به منظور کمک به شناسایی صحیح بذرهای موجود در بانک ژن انجام می شود نمونه های موجود از طریق مشخصات ظاهری مورد بررسی قرار گرفته و ضمن ثبت مشخصات ، اطلس رنگی نیز تهیه می شود. قسمت عمده فعالیت این آزمایشگاه بررسیهای سیتوژنتیکی به منظور تعیین سطح پلوئیدی جهت تعیین مناسبترین امکان تلاقیهای بین گونه ای و بین جنسی به منظور تولید ارقام جدید با توجه به اهداف اصلاحی مورد نظر می باشد. سایر فعالیتهای این آزمایشگاه ، شامل بررسیهای میتوزی، میوزی، banding ، الکتروفورز DNA و پروتئین می باشد. تا کنون 21 جنس از خانواده لگومها(تنها از جنس اسپرس 65 گونه)و در مورد گرامینه ها فقط جنس لولیوم (25 گونه ) مورد بررسی سیتوژنتیکی قرار گرفته است.

- آزمایشگاه بیوتکنولوژی دارای امکانات کشت بافت گیاهی می باشد که با توجه به وجود ازمایشگاه مجهز موجود در بخش ژنتیک ،از این آزمایشگاه جهت بررسی امکان تکثیر گیاهانی که بذر آنها به سختی جوانه زده یا مشکل سقط جنین دارند ، همچنین تشخیص سلامت بذر با کشت و شناسایی قارچها و بلاخره بررسی توان تثبیت ازت لگومها با باکتریهای تثبیت کننده ازت و میکوریزا مورد استفاده قرار میگیرد.

- ژرم پلاسمها، مساحتی به وسعت 7 هکتار به منظور ارزیابی احیا در نظر گرفته شده است که 2 هکتار آن مختص گراسها و لگومها می باشد که در آن امکان بررسی تلاقیها ی کنترل شده وجود دارد و 5 هکتار مربوط به ارزیابی و احیای سایر گونه های گیاهی است که در سه سال گذشته نسبت به احیا 1700 گونه اقدام شده است. همچنین احیاء بذرهایی که قوه نامیه آنها کاهش یافته وگونه های در حال انقراض و نیز گونه هایی که بذر کم تولید می کنند در اولویت احیا قرار دارند. نقشه های کاشت موجود نشان می دهند که در مرکز البرز از سال 1968 میلادی دارای ژرم پلاسم فعال بوده است.

3-گروه حفاظت و نگهداری:

این گروه شامل 5 واحد به شرح ذیل می باشد:

 
- واحدتبادلات بذری

- واحدانبارها و سردخانه ها

- واحدبوجاری

- واحد تکنولوژی بذر

- واحدتشخیص سلامتی بذر

در واحد تبادلات، تقاضاهای رسیده جهت دریافت بذر رسیدگی و ثبت می شوند. تقاضاهایی که بذر مورد درخواست آنها در سرد خانه فعال موجود باشد ارسال خواهد شد. اکثر مراجعات این واحد مراکز تحقیقاتی استانها، بخشهای ستاد مؤسسه،دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی جهت انجام پروژه های تحقیقاتی و انجام پایان نامه بوده است. در این راستا طی سالهای 1374 تا پایان 1380 ، نسبت به ارسال 1950 نمونه بذر اقدام شده است.نمونه های وارده به بانک ژن نمونه ها پس از ثبت مجدد و بررسی از نظر کاهش رطوبت ،به واحد بوجاری ارسال وپس از بوجاری کامل نسبت به حذف آلودگیهای احتمالی در واحد سلامتی بذر (طبق چارت تهیه شده) اقدام و جهت آزمونهای لازم به واحد تکنولوژی بذر تحویل می گردد. پس از تکمیل این فرایند، از هر بذر نمونه‌‌ای در پاکتهای آلومینیومی بسته بندی و به سرد خانه پایه( دمایC ْ18- )منتقل و مازاد آن حهت مبادلات و کارهای تحقیقاتی در سرد خانه فعال (دمایC ْ 5-) نگهداری می شوند. بذرهایی که تعداد آنها جهت آزمون ها کافی نیست ، بذر هایی که قوه نامیه آنها کاهش یافته و بذوری که مفادیرآنها کاهش یافته،حهت احیاء و تکثیر در اختیار گروه ارز یابی و احیاء قرار میگیرند.

در واحد تکنولوژی بذر، کلیه آزمونهای مربوط به بذر از جمله تعیین درصد رطوبت ، وزن هزار دانه، قوه نامیه ، بنیه بذر و…( طبق فرمهایی که برای هر آزمون در نظر گرفته شده است) انجام می شود. بذوری که در شرایط عادی مشکل جوانه زنی دارند تحت تأثیر تیمارهای مختلف خواب شکنی (فیزیکی، شیمیایی،فیزیولوژیکی و هورمونی ) قرار می گیرند . نتایج حاصله در شناسنامه بذور در واحد اطلاعات و مدیریت داده ها ، ثبت میشوند.

4-واحد اطلاعات و مدیریت داده ها :

با توجه به اهمیت ثبت و حفظ داده های مربوط به ذخایر توارثی گیاهان، واحد مستقلی به این مهم اختصاص یافته است. بذر ها پس از تکمیل آزمایشهای تکنولوژی بذر روی نمونه بذور و یادداشت اطلاعات، تحویل سرد خانه شده و شناسنامه ها تحویل واحد آمار می گردند. در این واحد کلیه اطلاعات شناسنامه ا ی تحت شماره های خاص ( که همان کد بذر در بانک ژن است) ثبت می گردند. به منظور ثبت اطلاعات، از نرم افزار ویژه ای استفاده می شود. این نرم افزار علاوه بر توانایی ثبت کلیه اطلاعات شناسنامه ای ، امکان تهیه لیست تنظیم شده از اطلاعات موجود از جمله اسامی علمی خانواده، جنس و گونه، مشخصات جغرافیایی. قوه نامیه ،سال جمع آوری استان و شهر محل جمع آوری و از همه مهمتر نقشه پراکنش گیاه با تعداد گونه و جنس در منطقه و چاپ آنها را دارد.
این واحد تا کنون حدود 15000 نمونه بذر (Accession ) را که طبق استانداد های بین المللی (I P G R I و ISTA ) از نقاط مختلف کشور جمع آوری و ارسال شده اند را به ثبت رسانده است. آمار موجود در این واحد نشان میدهد که تا کنون 1950 نمونه بذر مورد تقاضا(مراکز تحقیقات استانها 600 مورد، بخشهای ستاد مؤسسه 250 مورد، دانشگاه ها 400 مورد و همکاران بخش 700 مورد) ارسال و15 مورد تقاضا جهت آزمایشهای تکنولوژی بذر و تعیین قوه نامیه بذور مشکل دار انجام و نسبت به احیاء1800 نمونه اقدام شده است.

به منظور حفظ اطلاعات موجود، فایلهای پشتیبان جداگانه ای نیز تهیه شده است

گیاه دارویی ارزنک کوهی

در رفع چاقی و کاهش مقدار غیرطبیعی اوره خون موثر است.
قسمت مورد استفاده ارزنک کوهی ریشه، میوه رسیده و شیره آن قبل از رسیدن کامل است

به گزارش خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)- براساس مطالعات پژوهشگران، ریشه و شیره میوه ارزنک کوهی اثر مسهلی شدید و مدر دارد، از این رو مصرف آن باید در نهایت احتیاط صورت گیرد موجب ایجاد مسمومیت و عوارضی نظیر اسهال، دل پیچه، سردرد، حالات تشنج و غیره را به وجود می‌آورد لذا مصرف مقادیر زیاد آنها خطرناک است.

شیره میوه گیاه در پایین آوردن فشار خون موثر بوده و از آن می‌توان برای رفع التهاب مزمن کلیه، زیادی اوره خون، تصلب شرایین و عارضه سرگیجه استفاده کرد.

همچنین این گیاه را می‌توان در استان گیلان و آذربایجان یافت./

آشنایی بیشتر با گیاهان داروئی:

گیاهان دارویی     (Medicinal  plants)

  تعریف : گیاهان دارویی به گستره وسیعی از گیاهان اطلاق می شود (بوته، درختچه و درخت) که در درمان بیماریها و یا در پیشگیری ازبروز آن مورد استفاده قرار میگیرد. اکثر این گیاهان در سه گروه عطری، ادویه ای و طبی قرار میگیرند.

 گیاهان دارویی برای بشر بسیار مفید می باشد. ایجاد فرهنگ سازی استفاده از گیاهان دارویی در ایران کار بسیار دشواری نیست که امید است با تلاشهای سازمان های ذیربط و دیگر دوستان ( وبلاگ نویسان در این زمینه) انجام گردد.

طبقه بندی از نظر اندام مورد استفاده :

ماده مؤثر گیاهان در قسمتهای مختلف آن گیاه به شرح ذیل وجود دارد :

1- بذر : شنبلیله، آنیسون، سیاه دانه، کرچک، اسفرزه، بالنگو، خار مریم (ماریتیغال)، زیره و ...

2- برگ : گردو، گزنه، مورد، آویشن شیرازی، گل انگشتانه و ...

3- ساقه : بید، رزماری، دارچین، بلوط و ...

4- ریزوم : سنبل الطیب، سورنجان، گزنه، صابونی، نعناع، زردچوبه و ...

5- ریشه : شیرین بیان، گزنه، صابون-رناس  ، بابا آدم، کاسنی و ...

6- گل : بابونه، گل محمدی، رازک، گاوزبان، زعفران، ذرت، همیشه بهار، ختمی، پنیرک، بیدمشک و ...

7- سرشاخه گلدار : گل گاوزبان، زوفا، غافث (دوای جگر) ، اسطوخودوس، آویشن برگ باریک و ...

8- میوه : گل ساعتی، زیتون تلخ، زرشک، عناب و ...

9- صمغ : باریجه، آنغوزه، سقز، اوشک(وشاء) ، شیرخشت، ترنجبین (خار شتر) ، کتیرا و غیره و ...

طبقه بندی از نظر سن گیاه و دوره رویش:

1- یکساله : این گیاهان دوره رویشی و زایشی خود را در یک فصل تکمیل می نمایند مانند : زنیان، زیره سبز، بابونه کامومیل، اسفرزه و ...

2- دو ساله : این گیاهان در سال اول رشد رویشی و در سال دوم رشد زایشی می کنند مانند : باباآدم، گل مغربی، جعفری و ...

3- چند ساله : مانند : باد رنجبویه، نعناع، رازیانه، مریم گلی، به لیمو، عناب، زعفران، زیتون، علف چای، آلوئه (صبر زرد)

طبقه بندی از نظر روش تکثیر :

1- گیاهانی که به طریق بذر تکثیر می شوند مانند شوید، سیاه

دانه، گشنیز، بابونه، زیره، شاهی، جعفری، رازیانه، ریحان، گل

گاوزبان و ...

2- گیاهانی که از طریق قلمه، ریزوم و غیره تکثیر می شوند


مانند : اسطوخودوس، رزماری، ترخون، نعناع و ...

روشهای مصرف گیاهان دارویی:

گیاهان دارویی عمدتاً به اشکال زیر مصرف می شوند :

جوشانده – قطره – شربت – ژل – پماد – شامپو – عرقیات –


افشره – سیگار – قرص – کپسول – آمپول و ..

سم تری فلورالین (‌ترفلان)

گروه شیمیایی دی نیترو آنیلین : ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی :‌ماده تکنیکال تری فلورالین یک جامد کریستالی زرد ـ نارنجی و بدون بو است . خلوص تقریبی ماده تکنیکال 96% است . تری فلورالین براحتی در آب حل نمی شود .

ماندگاری در محیط زیست پایداری تری فلورالین در خاک بسته به شرایط محیط متوسط تا زیاد است . توسط میکروارگانیزمهای خاک تجزیه می شود . ممکن است تری فلورالین که پس از استفاده در سطح خاک باقی مانده است بوسیله اشعه ماورای بنفش تجزیه شود و یا تثبیت گردد . این ترکیب در مقابل حرکت بهمراه آب مقاوم است و در خاک گرم و مرطوب قبل از 12 ماه از بین می رود و پس از شش ماه و یکسال هشتاد تا نود درصد از فعالیت آن کاسته می شود .

سمیت :‌ LD₅₀ > 5000 mg/kg

ممکن است تماس مداوم و طولانی مدت با تری فلورالین سبب التهاب و حساسیت شود . برای پرندگان و زنبورها تقریباً سمی نیست اما برای ماهیها و دیگر موجودات آبزی بسیار سمی است .

موارد مصرف :‌علف کش ، تری فلورالین قبل از کاشت و سبز شدن محصول کشاورزی علف هرز و یا هر دو استفاده می شود مهمترین کاربرد این علف کش در پنبه ، سویا و یونجه و برای کنترل اغلب برگ باریکها و برگ پنها می باشد . در برخی گیاهان زراعی مثل گوجه فرنگی ،‌سیب زمینی ، چغندر قند ، طالبی ،‌کدو و هندوانه در مرحله نشاء و یا گیاه کامل مورد استفاده قرار می گیرد . زیرا برای دانه سمیت دارد و دانه به آن حساس است . تری فلورالین روی بعضی از گیاهان چند ساله مثل پیچک و قیاق خوب اثر می کند .

پادزهر : پادزهر اختصاصی ندارد .

فرمولاسیون : مایع قابل حل در آب SL %41 w/w

زعفران با نام علمی کرکوس ساتیوس Crocus Sativus  از خانواده زنبقیان Iridaceae  می باشد. در برخی منابع، مثلا در  دائره المــعارف آمریکانا   Americana Encyclopedia   ذکر شده است که این کلمه از کریکوس Corycus که نام منطقه ای در سیلیسیا Cilicia واقع در شرق مدیترانه می باشد گرفته شده است. عده ای مبداء زعفران را ایالت قدیم ماد ایران می دانند، برخی از محققین نیز خاستگاه زعفران را در منطقه وسیعتری از کره زمین شامل یونان، ترکیه، آسیای صغیر و ایران می دانند.
ایرانیان ضمن صدور زعفران به بسیاری از نقاط جهان باستان، خواص آن را به یونانیها، رومیها، چینیها و اقوام سامی  از جمله عربها معرفی کردند و شیوه زراعت آن را در سده های اول تا چهارم هجری به امم اسلامی پیرامون مدیترانه آموختند. به این ترتیب که نخستین زعفران زارها به وسیله ایرانیان تبعید شده توسط معاویه در نواحی شام دایر شدند، سپس کاشت زعفران در شمال افریقا  و اندلس (اسپانیای اسلامی) وصقلیه (سیسیل) رواج یافت و اقوام ایرانی همچون رستمیان و بنوطبری در انتقال فرهنگ زعفرانکاری  مؤثر بودند.
مستندات تاریخی بیانگر این واقعیت است که ایرانیان از روزگاران کهن به زر و زعفران علاقه و توجهی بلیغ داشته اند به طوری که در جشن ها و سرور ها و مجالس بزم و نشاط مانند عروسی ها و اعیاد، یا استقبال از بزرگان و زائران زر و زعفران نثار قدمها می کردند. در برپایی با شکوهتر این گونه آئین ها،  ضمن آذین بندی و آینه بندان، سکه های زرین و سیمین را به همراه زعفران  و گل و نقل بر سر عروس و داماد یا شخصیتهای مورد نظر، و گاهی همه حاضران در این گونه مراسم  می ریختند. در برخی ازمراسم زعفران را به تنهایی، یا همراه با مشک وعنبر و عود دود می کردند و گلاب می پاشیدند.
درعصرهخامنشیان زعفران برای تزئین گرده های نان ومعطر کردن خوراکها به کار می رفته است. فردیناند یوستی ضمن شرح زندگانی داریوش نوشته است: ((شاه ایران تن خود را روغنی معطر می مالید که عبارت بود از مخلوط روغن آفتاب گردان که در پیه شیر پخته و با زعفران و شراب خرما تهیه میشد)). در دوره پارتها زعفران ایران به یونان و روم می رفت، بعدا چین هم از مشتریان زعفران ایران شد. در عصر ساسانیان کاشت زعفران در قم و بون نیز رایج گردید و مرغوبیت محصول آنها شهرت یافت. در همان روزگار زعفران در پرداخت کاغذهای گران قیمت کاربرد پیداکرد، اما پیشتر از آن محلول  زعفران به عنوان مرکب تحریراستفاده می شد،وتا قرنها بعددرترکیب مرکبهای تحریر مرغوب به کار می رفته است. از انواع مرکب زعفرانی کم رنگ و پر رنگ (از زرد کمرنگ تا قرمز خونین) برای نوشتن عنوان فرمانها و نامه های سلاطین و خلیفگان و امرا، و همچنین در تحریر عنوانها و سرفصلهای کتب و رسالات و نیز در تذهیب و تشعیر ، و در تصویر ها و نقوش حواشی و متن استفاده می شده است. افزون بر اینها در تحریر دعاهای مقدس و همچنین تعویذ ها و طلسم های خاص  بر روی کاغد و پارچه و گاهی کفن، مرکب زعفران به کار می رفته است .
در منابع پهلوی زعفران با نام پارسی (کرکم) ثبت شده است. در یک ترجمه بندهش زعفران جزو اسپرغم ها یا عطرها یا گیاهان خوشبوی به حساب آمده، و در ترجمه دیگری از این کتاب، زعفران در شمار گیاهان رنگ کننده پارچه ذکر شده است. کلمه زعفران یک واژهء عربی یا احتمالا معرب است که ریشه و وجه اشتقاق آن ناشناخته مانده، گو اینکه در منابع غربی برای این کلمه و کلمه  کرکم  مبنای سومری  عنوان شده است. این نظر قابل تامل در صورتی به واقعیت نزدیک است که مبدا سومریان از نواحی زعفران خیز ایران باشد، یا بتوان آنها را همان بومیان رانده شده از ایران زمین، پس از هجوم آریاهای دامدار و شبان پیشه پنداشت