موقع آرایش مراقب ناخن هایتان باشید

سلا‌مت: ‌انتخاب نادرست افراد برای آرایش ناخن، راه ساده‌ای برای مبتلا شدن به تعداد زیادی از عفونت‌هاست و خانم‌ها باید در انتخاب آرایشگرانی که برای پدیکور و مانیکور به آنها مراجعه می‌کنند، دقت بسیاری داشته باشند.
دکتر اورنگو، متخصص پوست و دانشیار دانشکده پزشکی بیلور با بیان این نکته اضافه می‌کند: <بیماری‌هایی که بر اثر آرایش غیربهداشتی ناخن‌ها می‌توانند خانم‌ها را مبتلا کنند، شامل عفونت به وسیله قارچ‌ها و مخمرها، هپاتیت c و حتی ایدز هستند.> وی می‌گوید: <تمام سالن‌های آرایشی که بر روی ناخن‌ها کار می‌کنند، باید بعد از آرایش ناخن های هر فرد وسایل خود را استریل کنند، اما در برخی مواقع آرایشگاه‌ها به دلیل شلوغی این کار را کامل انجام نمی‌دهند.>
دکتر اورنگو می‌افزاید: <اگر می خواهید از این خطرات در امان بمانید، بهترین کار این است که یک‌سری لوازم مانیکور و پدیکور برای خودتان داشته باشید. در این صورت شما از تمیزی وسایل اطمینان دارید و دیگر نگران مراجعه به آرایشگاه ها نخواهید بود.
> برای تهیه این وسایل می‌توانید از آرایشگرتان بخواهید تا برای شما یک سری لوازم مانیکور و پدیکور سفارش دهد تا همیشه آنها را به همراه بیاورید.
دکتر اورنگو می‌گوید:<کسی که ناخن‌های شما را آرایش می‌کند نباید به سمت عقب ناخن فشار آورده یا پوست انتهای ناخن‌ها را ببرد. پوست این ناحیه، ناخن‌ها را به پوست دست می‌چسباند و مانع از ورود قارچ‌ها و مخمرها به داخل بدن می‌شود. اگر می خواهید بر روی این قسمت از پوست کار کنید تنها باید از محلول‌های حل‌کننده کوتیکول استفاده کنید. این محلول‌ها بدون اینکه کوتیکول یا همان پوست انتهای ناخن‌ها را از ناخن جدا کنند آن را نرم می‌کنند.>
علاوه بر این، افرادی که مایلند ناخن مصنوعی داشته باشند باید بیشتر نگران سلامت دست هایشان باشند.
آگهی
چرا که به گفته متخصصان همه نمی‌توانند این ناخن‌ها را تحمل کنند و برخی خانم‌ها به آنها حساسیت نشان می‌دهند.
همچنین فضایی که بین ناخن اصلی و ناخن مصنوعی ایجاد می‌شود، محیط مناسبی برای رشد عفونت‌ها خواهد بود. بنابر این بهتر است تنها در مدت‌کوتاهی از ناخن‌های مصنوعی استفاده و آنها را سریع جدا کرد.
دکتر اورنگو توصیه می‌کند: <برای پیشگیری از عفونت‌های گوناگون سعی کنید دست‌های خود را تمیز نگاه دارید، در صورت نیاز از مرطوب‌کننده‌های ناخن استفاده کنید و ناخن هایتان را مرتب کنید.> برخی ویتامین‌ها مانند بیوتین نیز می‌توانند به داشتن ناخن‌های سالم کمک کنند.

در ماه رمضان، مواد نشاسته ای بیشتر از ماده های قندی مصرف شود؛ چون نشاسته به تدریج وارد خون می شود.

دکتر برلیانت بزرگمهر در گفت وگو با خبرنگار بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، درباره تغذیه صحیح در ماه رمضان اظهار کرد: به علت ورود تدریجی مواد نشاسته ای در خون، انسولین سریع ترشح نمی شود و قند خون افت نمی کند البته در مصرف مواد نشاسته ای مانند نان، آرد، برنج، سیب زمینی و ماکارونی نباید افراط کرد.

وی با بیان اینکه با توجه به طولانی بودن مدت زمان روزه داری در ماه رمضان سال جاری، یکی از عوارض تغذیه غلط، افت قند خون است، گفت: برخلاف چربی که سال ها در بدن ذخیره می شود، قند حدود نصف روز در بدن باقی می ماند.

با این حال نباید در مصرف مواد شیرین به ویژه در سحر افراط کرد؛ چون قندهای ساده به سرعت جذب خون و بالا رفتن قند خون را موجب می شوند.

این امر منجر به ترشح انسولین می شود که افت قند خون را در پی دارد. در نتیجه عوارض عصبی در فرد بروز می کند؛ چرا که سلولهای عصبی برای تامین انرژی خود به قند و کربوهیدرات نیاز دارند.

بزرگمهر تشنگی را یکی از عوارض تغذیه ناصحیح در روزهای طولانی ماه رمضان سال جاری دانست و اظهار کرد: مایعات مورد نیاز بدن در فاصله افطار تا سحر باید تامین شود که بهترین آن ها، آب است. این در حالیست که برخی افراد هنگام افطار و شام، معده خود را با غذا پر می کنند و در نتیجه میل به نوشیدن آب ندارند.

این متخصص تغذیه اضافه کرد: چای باعث دفع آب بدن می شود بنابراین به مقدار زیاد در وعده سحر نباید نوشیده شود چون منجر به احساس تشنگی می شود.

وی یکی از عوامل مهم در احساس تشنگی را مصرف نمک زیاد همراه با غذا دانست و گفت: غذاهای شور باعث تشنگی می شود بنابراین بویژه در وعده سحر از خوردن زیاد آن ها باید خودداری کرد.

مسوول کمیته آموزش همگانی انجمن تغذیه با اشاره به مصرف گوشت در ماه رمضان گفت: گوشت برای دفع از بدن تبدیل به اوره می شود و دفع اوره به مقدار زیادی آب نیاز دارد بنابراین از مصرف زیاد مواد گوشتی در ماه رمضان بویژه در وعده سحر باید اجتناب کرد.

این متخصص تغذیه با بیان اینکه در ماه رمضان بویژه دروعده سحر سالاد و سبزی استفاده شود، اظهار کرد: سالاد و سبزی به علت برخورداری از فیبر، مواد نشاسته ای را به تدریج وارد خون می کنند در نتیجه انسولین سریع ترشح نمی شود.

وی در پاسخ به این پرسش ایسنا که آیا افطاری و شام باید با هم مصرف شوند، گفت: هنگام افطار می توان شیر ولرم با یک یا دو خرما و یا مقدار کمی عسل، پنیر بدون نمک و یکی دو مغز گردو مصرف کرد و حدود یک ساعت بعد شام خورد.

غذاهای پخته ، خوراکی هایی که مواد آن ها به صورت بخارپز یا آب پز تهیه شده اند و انواع ساندویچ های پخته مانند ساندویچ مرغ، پنیر، گردو، خیار، گوجه فرنگی مفید هستند البته نباید شام را خیلی دیر مصرف کرد؛ چون مانع خوابیدن می شود.

وی تاکید کرد: از مصرف غذاهای سرخ کرده در افطار و سحر باید خودداری کرد؛ چون افزایش چربی نامطلوب قند خون را موجب می شود و فشار خون را افزایش می دهد.

خوردن زیاد گوشت قرمز نیز همین پیامدها را دارد. علاوه بر آن برای جلوگیری از یبوست باید مقدار کافی آب نوشید، سالاد و سبزی مصرف کرد و ورزش و پیاده روی نمود.

بزرگمهر در پایان اظهار کرد: نزدیک زمان افطار نباید فعالیت فیزیکی انجام داد؛ چون باعث تعریق زیاد شده و احساس ضعف را به دنبال دارد. بنابراین باید یا پیش از ظهر و یا پس از افطار ورزش و پیاده روی کرد.

مصرف مواد غذایی شیرین و حاوی قندهای ساده مثل شیرینی و شکلات در وعده سحری موجب می شود، شخص زودتر گرسنه شود.

زهرا عبداللهی در گفت و گو با خبرنگار بهداشت و درمان فارس، افزود: غذای مصرفی در وعده سحری خصوصیات و ویژگی وعده ناهار را باید داشته باشد.

وی گفت: وعده سحری می تواند شامل انواع مختلف پلو ها و انواع خورشت ها باشد.

همچنین مصرف سبزی ها و سالاد در سحری برای کاهش احساس تشنگی بسیار مؤثر است.

کارشناس اداره بهبود تغذیه وزارت بهداشت اضافه کرد: حداقل سالادی که می توان تهیه کرد، سالاد خیار و گوجه فرنگی است که می توان با افزودن کمی هویج یا جوانه گندم و ماش به ارزش غذایی آن اضافه کرد.

عبدللهی گفت: بهترین سبزی که می توان به عنوان سالاد در سحر مصرف کرد، کاهو است.

این سبزی در مقایسه با سایر سبزی ها از آب بیشتری برخوردار است و به همین دلیل می تواند از احساس تشنگی در طول روز بکاهد.

وی افزود: فیبر بالای کاهو مانع ابتلای روزه داران به یبوست می شود. مصرف مواد غذایی شیرین در وعده سحری توصیه نمی شود.

زیرا مصرف مواد غذایی شیرین با تحریک انسولین موجب ورود قند خون به داخل سلول ها و در نتیجه کاهش قند خون می شوند.

کارشناس اداره بهبود تغذیه وزارت بهداشت اضافه کرد: مصرف مواد غذایی شیرین و حاوی قندهای ساده مثل شیرینی و شکلات در وعده سحری موجب می شود، شخص زودتر گرسنه شود.

بیماران مبتلا به بیماری گوارش که علایم شدیدی چون زخم معده ،اثنی عشر ، کولیت معده و سنگ صفرا دارند نمی توانند روزه بگیرند و این بیماران ضمن مصرف دارو می بایستی از رژیم غذایی خاصی پیروی کنند.

دکتر امیر حسین بقراطیان در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا افزود: افرادی که مبتلا به زخمهای شدید و فعال گوارشی هستند ، با تشدید ترشح اسید معده موجب زخم و عوارضی مانند خونریزی دستگاه گوارش می شود و روزه داری برای این افراد توصیه نمی شود.

وی با اشاره به اینکه روزه گرفتن اگر با اصول درست تغذیه صورت گیرد ماه مبارک رمضان فرصت مناسبی است که سیستم معده و روده انسان به خوبی استراحت کند و روزه برای افراد سالم از نظر پزشکی و علمی فواید بسیاری از جمله کاهش میزان کلسترول، کاهش وزن، بهبود فشارخون، کاهش اضطراب و افسردگی خواهد شد.

بقراطیان اظهارداشت : الگوی نادرست و غیر اصولی تغذیه در این ماه رمضان به دلیل زمان زیادی که معده خالی از موادغذایی است می تواند مشکلات متعددی به علت گرسنگی و تشنگی و پس از آن پرخوری پس از افطار و سحر را ایجاد کند.

متخصص بیماری داخلی و گوارشی ادامه داد: داشتن سوءهاضمه، سردرد، احساس بی حالی و کسالت پس از افطار ازجمله نشانه های شیوه تغذیه نادرست در ایام روزه داری است

وی با بیان انیکه روزه داری امساک از خوردن و آشامیدن در اسلام و سایر ادیان الهی در همه اعصار تاکید شده است افزود: روزه داری نقش موثری بر سلامت روح و جسم انسان دارد و در بسیاری از افراد با رعایت نکات بهداشتی و تغدیه ای می توان درمان نسبی برخی از بیماری ها را مشاهده کرد.

بقراطیان با اشاره به چاقی به عنوان بیماری که بر اثر پر خوری و حجم بالای مواد غذایی ذخیره شده بر بدن انسان عارض می شود گفت: افزایش وزن در این ایام برای افرادی که به شیوه نادرست و غلط اقدام به مصرف غذاهای پرچرب و شیرنی های فراوان در زمان افطار و سحر می کنند بسیار بارز است .

وی افزود: در طول ماه رمضان میزان سوخت و ساز بدن کاهش می یابد و سوخت چربی بدن می تواند میزان کلسترو ل خون را کنترل کند و به همین دلیل بدن انسان به مصرف غذاهای به چرب و کالری ندارد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود: روزه داری بیماران مبتلا به بیماری گوارش مانند برخی از بیمارانی که دچار سو هاضمه یا ریفلاکس معده (برگشت اسید معده)، سوزش معده ، احساس تلخی و ترشی در دهان دارند باید حتما با نظر و مشورت پزشک صورت گیرد

وی اضافه کرد : افرادی که دچار ورم مری، معده و اثنی عشر هستند و داروهای قبل از غذا و بعد از غذا مصرف می کنند، ممنوعیت مطلق وجود ندارد و می توانند با مصرف دارو طبق دستور پزشک در سحر و افطار، روزه بگیرند، اما همین افراد اگر دچار درد یا خونریزی شدند، نباید روزه بگیرند.

این متخصص بیماری های داخلی و گوارش ضمن توصیه روزه داران به تغذیه مناسب غذایی و خوداری از پرخوری افزود: روزه داران از همه گروه های غذایی به حد مجاز و معمول تناول کنند و مصرف فراوان آب ، سبزیجان و میوه را در رژیم غذایی خود بگنجانند.

افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن و افزایش تولید هورمون ها از اثرات بلند مدت روزه داری به شمار می روند.

علی شمس نورایی در گفت و گو با خبرنگار بهداشت و درمان فارس، افزود: افرادی که گرایش زیاد به مصرف شیرینی و مواد قندی دارند ممکن است در ایام نسبتاً طولانی روزه دچار سردرد، ضعف و بی حالی مفرط شوند.

وی گفت: روزه داران بهتر است حداقل یک هفته تا ۱۰ روز قبل از ماه مبارک رمضان میزان مصرف مواد قندی را به تدریج کاهش دهند و از قندهای طبیعی مثل میوه ها، خشکبار، انواع مغزها مثل بادام، گردو و پسته استفاده کنند.

این متخصص تغذیه اضافه کرد: افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن و افزایش تولید هورمون ها از اثرات بلند مدت روزه داری به شمار می روند که می توان آن ها را در افزایش سطح امید به زندگی مهم دانست.

شمس نورایی گفت: پرخوری و استفاده از برنامه های غذایی نامناسب در زمان افطار باعث افزایش وزن و چاقی می شود.

وی گفت: امروزه در بسیاری از سفره های افطار و مهمانی های افطاری انواع شیرینی ها و دسرهای رنگارنگ، غذاهای چرب و شیرین نامناسب مانند زولبیا و بامیه، حلوا، حلیم، کره، خامه، مربا، انواع پلو و خورشت های چرب استفاده می شود.

این متخصص تغذیه اضافه کرد: پس از افطار تا زمان سحر توصیه می شود نوشیدنی زیاد شامل آب، شیر، آبمیوه طبیعی، خاکشیر و شربت آبلیمو کم شیرین مصرف شود تا از تشنگی و کم آبی بدن در طول روز پیشگیری شود.

در صورت تمایل به مصرف تنقلات از انواع مغزها مثل گردو، بادام خام، پسته خام، نخود، کشمش و توت خشک در فاصله افطار تا سحر می توان مصرف کرد.

بیماران مصروع در ماه رمضان در غذاهای خود، دانه زیره استفاده کنند و هنگام سحر و افطار حتما خرما بخورند.

دکتر کوروش قره گوزلی درباره تغذیه بیماران مصروع در ماه مبارک رمضان اظهار کرد: غذای این گونه افراد باید از پروتئین زیادی برخوردار باشد، البته مصرف گوشت گوسفند و خودداری از خوردن گوشت گوساله و ماهی به آنان توصیه می شود.

وی با بیان این که مبتلایان به صرع مواد غذایی معروف به «سردی» را مصرف نکنند، گفت: این بیماران بهتر است از خوردن میوه هایی مانند خیار و گوجه فرنگی پرهیز کنند، البته از نظر علمی رابطه خوردن این مواد با تشدید صرع ثابت نشده اما گزارش های زیادی از بیماران درباره افزایش حملات صرع پس از مصرف مواد غذایی موسوم به سردی دریافت شده است.

مصرف سبزیجات مهم ترین نکته ای است که همه مردم در ماه رمضان از آن غافل می شوند، به همین خاطر غذاهایی را در برنامه خانواده بگنجانید که سبزیجات به شکلی در آن وجود داشته باشند.

دکتر حمیرا حمایلی مهربانی متخصص تغذیه معتقد است در ماه مبارک رمضان به خاطر این که تنها در دو وعده افطار و سحر غذا مصرف می شود بیشتر افراد هم فقط به دریافت انرژی سریع جهت سیر شدن فکر می کنند بنابراین ممکن است که فرصت کافی برای استفاده از سبزیجات و میوه ها را نداشته باشند، به همین دلیل بهتر است برنامه ریزی برای استفاده از این ماده غذایی در بین خانواده ها صورت گیرد.

دکتر مهربانی در گفتگو با جام جم می افزاید: مهم ترین نکته ای که افراد دیابتی باید رعایت کنند، مصرف زیاد سبزیجات و میوه است، چون این مواد دارای فیبر هستند که به کنترل قند خون کمک می کنند.

البته مصرف سبزیجات نباید حتما به صورت خام باشد بلکه می توان به صورت مخلوط در غذاها و خورش ها استفاده کرد.

وی می گوید: مصرف قندها در بیماران دیابتی باید در این ماه بیشتر مورد توجه باشد چرا که غذاهایی در افطار و سحری ماه مبارک رمضان مانند حلوا، شله زرد، خرما و زولبیا و بامیه مصرف می شود که دارای قند بالایی هستند و بیماران دیابتیک باید در مصرف آنها دقت کنند تا مبادا قند آنها یک دفعه بالا برود و مشکلاتی را برای آنها ایجاد کند. البته افراد عادی هم باید این قندها را با ملاحظاتی مصرف کنند.

این متخصص تغذیه می گوید: نکته مهم دیگر تغذیه ای در این ماه مصرف مواد نشاسته ای است، بیماران دیابتی بهتر است در ماه رمضان نان سنگک و بربری مصرف کنند، چرا که به دلیل داشتن سبوس این نان ها هم فرد را مدت زیادی سیر نگه می دارد و هم چون بتدریج قند را در بدن آزاد می کند، به کنترل قند خون در طول روز کمک می کند.

این متخصص تغذیه ادامه می دهد: همچنین نباید از میوه هایی در این ماه استفاده کرد که قند خیلی بالایی دارند، به عنوان مثال برای مصرف خرما باید محدودیت قائل شد، چرا که امکان دارد قند خون دیابتی ها را بالا ببرد.

در بیماران دیابتی احتمال ابتلا به عفونت های کلیوی بالاست، بنابراین آنها در فاصله ای که مجاز به مصرف مواد غذایی هستند باید مایعات مصرف کنند.

به گفته وی منظور از مایعات چای نیست، چون هیچ وقت چای جبران مایعات را نمی کند و حتی اگر چای زیاد هم مصرف شود کلیه ها مستعد ابتلا به عفونت می شوند.

آبمیوه هم جای مایعات را نمی گیرد چون آبمیوه هم اندازه قابل توجه ای قند دارد که ممکن است قند این بیماران را بالا ببرد.

● شرط روزه داری دیابتی ها

روزه داری دیابتی ها بستگی به شرایط فرد بیمار دارد که حتما باید با پزشک مشورت کند، چون پزشک بر اساس میزان قند خون فرد و سوابق بیماری و سلامت کلیه ها تصمیم گرفته و اجازه روزه داری می دهد.

دکتر مهربانی با بیان این مطلب می گوید: در دیابت نوع یک بیماران توانایی روزه داری را ندارند، چرا که در این نوع، بیشتر کودکان و افراد زیر ۳۰ سال مبتلا می شوند که نیاز روزمره به تزریق انسولین دارند و به دلیل این که باید پس از مصرف انسولین ماده غذایی مصرف کنند، امکان روزه داری برای آنها ممکن نیست اما باز هم چنانچه پزشک برنامه تزریق انسولین را طوری تنظیم کند که با سحر و افطار تنظیم شود، آنها منعی برای روزه گرفتن در این ماه ندارند.

این متخصص تغذیه در خصوص فاصله بین افطار و شام به هموطنان روزه دار می گوید: برای روزه داران تغذیه ای مناسب است که حجم کمتری داشته اما به دفعات بیشتری مصرف شود.

بنابراین همیشه توصیه می شود در لحظه افطار با یک غذای خیلی سبک در حد آب ولرم و یک لقمه نان و پنیر دستگاه گوارش فعال شده، سپس با یک فاصله حداقل یک ساعته شام میل شود.

روزه داران هنگام سحر از مصرف انواع شیرینی خودداری کنند زیرا باعث گرسنگی در طول روز می شود.

مشاور تغذیه ای معاونت بهداشتی وزارت بهداشت گفت: مصرف مواد شیرین باعث می شود که انسولین بیشتری در بدن فرد تولید شود و این امر باعث پایین آمدن غلطت گلوکز خون شده و فرد احساس گرسنگی بیشتر می کند.

دکتر ابوالقاسم جزایری تصریح کرد: معمولا در ماه مبارک رمضان خانواده ها به مصرف زولبیا و بامیه روی می آورند که بهتر است این شیرینی در هنگام سحر استفاده نشود.

وی به هموطنان روزه دار توصیه کرد: برای جلوگیری از کاهش افت قندخون از خرما و کشمش استفاده کنند و اگر موضوع ذائقه مطرح است مقدار کمی شیرینی مصرف کنند.

استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت : به روزه داران توصیه می شود با توجه به قرار گرفتن ماه مبارک رمضان در فصل تابستان حتما سحری را از برنامه غذایی خود حذف نکنند.

” ربابه شیخ الاسلام ” متخصص تغذیه در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا افزود:با توجه به طولانی بودن زمان روزه داری در تابستان که حدود ۱۴تا ۱۵ ساعت طول می کشد، مصرف غذای مقوی و نوشیدن مایعات در وعده غذایی سحری می تواند انرژی مورد نیاز برای فعالیت روزانه را تامین و عوارض ناشی از کمبود مواد غذایی و مایعات را در بدن کاهش دهد.

وی توصیه کرد:روزه داران در برنامه سحری از یک برنامه غذایی کامل و مناسب که حاوی پروتیین کافی، کربوهیدرات و چربی متناسب باشد، استفاده کنند، یعنی برنامه غذایی سحر بهتر است شبیه یک وعده غذایی ناهار باشد.

این متخصص تغذیه ادامه داد: بهتر است در وعده غذایی سحر از خوردن غذاهای چرب و خشک مانند کوکوسبزی و کوکوسیب زمینی ، کتلت، گوشت های سرخ شده، ماهی سرخ شده، فست فودها، سوسیس و کالباس ، غذاهای ادویه دار و انواع سس ها پرهیز شود چرا که این غذاها باعث عطش زیاد، احساس ترش کردن و سوزش معده در طول روز می شوند.

شیخ الاسلام تصریح کرد:بهترین غذاها در وعده سحر غذاهای آب پز و بخارپز، برنج و خورشت های کم چرب است، همچنین روزه داران لازم است در سحر مایعات مثل آب، چای کم رنگ و آب میوه مصرف کنند.

وی با بیان اینکه نخوردن سحری ممکن است اثرات مفید روزه را از بین ببرد، گفت : زیرا نخوردن سحری باعث تامین نشدن نیازهای تغذیه ای ضروری روزه دار شده و در نتیجه بدن او به سوخت ناقص چربی ها متوسل می شود و سوخت ناقص چربی ها در بدن ترکیبات کتونی را به وجود می آورد که نتیجه آن بوی بد دهان روزه دار است.

شیخ الاسلام افزود: عوارض دیگر مصرف نکردن سحری شامل سردردها ، دردهای عضلانی، بی حالی مفرط ناشی از افت قند خون، کاهش یادگیری ، بی حوصلگی و خستگی است، بنابراین حتما به روزه داران توصیه می شود که برای خوردن سحری بیدار شوند.

وی از روزه داران خواست در افطار پرخوری نکنند زیر پرخوری در زمان افطار سیستم عصبی به نام پاراسمپاتیک را تحریک کرده و منجر به بی حالی شدید و حتی غش می شود.

به اعتقاد شیخ الاسلام ، فاصله بین افطار تا سحر بهترین زمان برای مصرف مایعات مثل آب، چای، آب میوه های طبیعی ، میوه و تنقلات سالم مثل بادام، پسته و گردو است.

وی گفت : خوردن زولبیا، بامیه و سایر شیرینی ها، فایده ای جز چاقی، اضافه وزن و ابتلا به افزایش بی رویه قند و چربی های خون ندارد و توصیه می شود از مصرف بی رویه این شیرینی ها در برنامه افطاری و پس از افطار پرهیز شود.

استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت : به روزه داران توصیه می شود با توجه به قرار گرفتن ماه مبارک رمضان در فصل تابستان حتما سحری را از برنامه غذایی خود حذف نکنند.

” ربابه شیخ الاسلام ” متخصص تغذیه در گفت و گو با خبرنگار اجتماعی ایرنا افزود:با توجه به طولانی بودن زمان روزه داری در تابستان که حدود ۱۴تا ۱۵ ساعت طول می کشد، مصرف غذای مقوی و نوشیدن مایعات در وعده غذایی سحری می تواند انرژی مورد نیاز برای فعالیت روزانه را تامین و عوارض ناشی از کمبود مواد غذایی و مایعات را در بدن کاهش دهد.

وی توصیه کرد:روزه داران در برنامه سحری از یک برنامه غذایی کامل و مناسب که حاوی پروتیین کافی، کربوهیدرات و چربی متناسب باشد، استفاده کنند، یعنی برنامه غذایی سحر بهتر است شبیه یک وعده غذایی ناهار باشد.

این متخصص تغذیه ادامه داد: بهتر است در وعده غذایی سحر از خوردن غذاهای چرب و خشک مانند کوکوسبزی و کوکوسیب زمینی ، کتلت، گوشت های سرخ شده، ماهی سرخ شده، فست فودها، سوسیس و کالباس ، غذاهای ادویه دار و انواع سس ها پرهیز شود چرا که این غذاها باعث عطش زیاد، احساس ترش کردن و سوزش معده در طول روز می شوند.

شیخ الاسلام تصریح کرد:بهترین غذاها در وعده سحر غذاهای آب پز و بخارپز، برنج و خورشت های کم چرب است، همچنین روزه داران لازم است در سحر مایعات مثل آب، چای کم رنگ و آب میوه مصرف کنند.

وی با بیان اینکه نخوردن سحری ممکن است اثرات مفید روزه را از بین ببرد، گفت : زیرا نخوردن سحری باعث تامین نشدن نیازهای تغذیه ای ضروری روزه دار شده و در نتیجه بدن او به سوخت ناقص چربی ها متوسل می شود و سوخت ناقص چربی ها در بدن ترکیبات کتونی را به وجود می آورد که نتیجه آن بوی بد دهان روزه دار است.

شیخ الاسلام افزود: عوارض دیگر مصرف نکردن سحری شامل سردردها ، دردهای عضلانی، بی حالی مفرط ناشی از افت قند خون، کاهش یادگیری ، بی حوصلگی و خستگی است، بنابراین حتما به روزه داران توصیه می شود که برای خوردن سحری بیدار شوند.

وی از روزه داران خواست در افطار پرخوری نکنند زیر پرخوری در زمان افطار سیستم عصبی به نام پاراسمپاتیک را تحریک کرده و منجر به بی حالی شدید و حتی غش می شود.

به اعتقاد شیخ الاسلام ، فاصله بین افطار تا سحر بهترین زمان برای مصرف مایعات مثل آب، چای، آب میوه های طبیعی ، میوه و تنقلات سالم مثل بادام، پسته و گردو است.

وی گفت : خوردن زولبیا، بامیه و سایر شیرینی ها، فایده ای جز چاقی، اضافه وزن و ابتلا به افزایش بی رویه قند و چربی های خون ندارد و توصیه می شود از مصرف بی رویه این شیرینی ها در برنامه افطاری و پس از افطار پرهیز شود.

مشاور تغذیه ای معاونت بهداشتی وزارت بهداشت به روزه داران توصیه کرد روزه خود را با خرما یا کشمش افطار کنند.

دکتر ابوالقاسم جزایری گفت: روزه داران هنگام افطار از مصرف غذای سنگین پرهیز کنند و با مصرف خرما و کشمش میزان قند خون خود را بالا برده و از حالت گرسنگی شدید خارج شوند.

وی افزود: مصرف شام سنگین موجب می شود تا افراد روزه دار در هنگام سحر احساس گرسنگی نداشته و نتوانند در هنگام سحر به اندازه کافی غذا مصرف کنند و در نتیجه فرد در طول روز احساس گرسنگی نماید.

مشاور تغذیه ای معاونت بهداشتی وزارت بهداشت با اشاره به طولانی بودن فاصله سحر تا افطار از روزه داران خواست بعد از افطار حتماً چند لیوان آب بنوشند یا از دوغ کم نمک استفاده کنند.

جزایری بر ضرورت صرف افطار و شام به طور جداگانه تاکید کرد و گفت: یکی از راههای کاهش تشنگی در طول روز مصرف انواع سبزیجات و میوه جات و به خصوص مصرف کاهو و سالاد در هنگام افطار و سحر است.

وی به همه روزه داران توصیه کرد حتما از چهار گروه غذایی اصلی شامل گروه غلات، گروه شیر و فرآورده های شیری، گروه گوشت و تخم مرغ و گروه سبزیجات و میوه ها در طول ماه مبارک رمضان استفاده کنند.

جزایری در ادامه به روزه داری سالمندان و نوجوانان اشاره کرد و گفت: چون وضعیت سالمندان و سوخت و ساز بدنی این افراد متفاوت است و به طور طبیعی این افراد نیاز به جذب مایعات بیشتری دارند بنابراین لازم است این افراد با یک پزشک و یا متخصص تغذیه مشاوره کنند.

هر سال با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان بازار فروش زولبیا و بامیه داغ شده و بر متقاضیان آن افزوده می شود.

معمولا به نظر افرادی که متقاضی این نوع شیرینی ها هستند تصور سفره افطار و سحری بدون وجود زولبیا و بامیه کاری مشکل و ناشدنی است. از آنجا که منع کامل افراد از خوردن زولبیا و بامیه کاری درست و شدنی نیست، به آنها توصیه می کنیم در مصرف این ماده غذایی دقت کرده و از مصرف بیش از حد آن پرهیز کنند.

مصرف زولبیا و بامیه یعنی مصرف قند با حجم زیاد. خوب است بدانید مصرف زولبیا و بامیه در سحر باعث گرسنه شدن روزه دار در طول روز می شود. چرا که قندهای ساده آن سریع تر وارد جریان خون شده و با تحریک ترشح انسولین موجب کاهش قند خون می شوند.

در اثر کاهش قند خون در ساعات ابتدایی روز شخص احساس خستگی، بی حالی، ضعف و گرسنگی زودرس می کند.

از سوی دیگر استفاده از آن را در ابتدای افطار به بیماران رفلاکسی توصیه نمی کنیم، چرا که موجب تشدید علائم رفلاکس شده و سلامت آنها را به خطر می اندازد. همچنین مصرف این محصول برای افراد دیابتی ممنوع است.

مصرف زیاد از حد این شیرینی موجب تبدیل مواد قندی مازاد آن به چربی اضافی در خون شده که رسوب این چربی ها در خون باعث تصلب شرایین می شود.

● روغن های مانده

فرآیند پخت این نوع شیرینی به گونه ای است که در بیشتر اماکن، روغن مورد استفاده برای سرخ کردن آن به دلایل اقتصادی تعویض نمی شود و به طور مداوم مورد استفاده قرار گرفته و به شدت سرطان زا می شود.

بنابراین وجود روغن نامطلوب و سوخته علاوه بر بروز عوارض گوارشی (سوزش معده و ترش کردن)، ناراحتی های کبدی، قلبی ـ عروقی و افزایش کلسترول بد خون باعث سرازیر ?شدن کالری اضافی بدن شده و زمینه ساز مطلوب چاقی و اضافه وزن است.

از سوی دیگر وجود چربی نامرغوب در این شیرینی به دلیل کندی تخلیه از معده می تواند موجب کاهش اشتها و حذف وعده اصلی غذا شود. بنابراین روزه داران باید از مصرف بیش از حد غذاهای شیرین و چرب در وعده افطار و سحری پرهیز کنند.

● نشانه های زولبیای مرغوب

زولبیا و بامیه خوب باید عطر و طعم مناسب و رنگ روشن داشته و سوختگی و تغییر رنگ قهوه ای در آن مشاهده نشود. ذرات سوخته به جای مانده روی زولبیا و بامیه نشاندهنده تهیه غیربهداشتی و افت کیفیت روغن آن است.

روی جعبه های مقوایی زولبیا و بامیه باید پروانه بهداشتی و مهر استاندارد حک شده باشد و هنگام عرضه این محصول واحدهای قنادی باید از انبرک یا دستکش یکبار مصرف استفاده کنند. برای جلوگیری از آلودگی در محل عرضه نیز باید روی آنها با سلفون پوشیده باشد.

در عین حال از خرید زولبیا و بامیه ای که پشت شیشه و در مجاورت نور خورشید و لامپ و به شکل فله ای و باز عرضه می شود، جدا خودداری کنید. چرا که نور و حرارت روی ترکیبات و روغن آن تاثیر نامطلوب دارد.

در ضمن به خاطر داشته باشید قنادی ها زولبیا و بامیه خود را از مراکزی که هویت درستی ندارند تهیه می کنند به همین دلیل در سلامت و بهداشتی بودن آنها هیچ تضمینی وجود ندارد.

● زولبیا و بامیه، تشنگی روزه دار را تشدید می کند

در عین حال، یک متخصص بیماری های داخلی برای پیشگیری از تشنگی به روزه داران کرد می شود در فاصله افطار تا سحر مایعات را بتدریج مصرف کنند و از شیرینی های مصنوعی مانند زولبیا و بامیه کمتر استفاده کنند.

دکتر حشمت الله توکل در گفتگو با ایسنا اظهار کرد: باتوجه به این که ماه رمضان امسال در فصل گرم سال قرار دارد به روزه داران توصیه می شود برای پیشگیری از کاهش شدید آب بدن تنها در صورت ضرورت از منزل خارج شوند.

وی افزود: آب مورد نیاز بدن باید در فاصله میان افطار تا سحر به تدریج و از طریق مصرف آب و میوه های آب دار تامین شود.

توکل تصریح کرد: مصرف بیش از اندازه آب در سحر نقشی در پیشگیری از تشنگی در طول روز ندارد زیرا در صورت نوشیدن آب بیش از حد نیاز، بدن آب اضافی را دفع می کند.

این متخصص بیماری های داخلی خاطرنشان کرد: برخی مواد غذایی و شیرینی های مصنوعی مانند زولبیا و بامیه غلظت مایعات بدن را افزایش می دهند و در نتیجه روزه دار احساس تشنگی می کند.

وی بیان کرد: توصیه می شود برای پیشگیری از افزایش غلظت مایعات بدن از قندهای گیاهی مانند خرما به جای زولبیا و بامیه استفاده شود.

توکل گفت: میوه های آب دار مانند هندوانه و خربزه نیز نقش مهمی در تامین مایعات بدن دارند و توصیه می شود در فاصله افطار و سحر این میوه ها مصرف شوند.

وی افزود: مصرف لیموترش نیز در پیشگیری از تشنگی و گرمازدگی موثر است.

احکام روزه داری برای بیماران دندان پزشکی

هنوز بسیاری از ما تکلیف خودمان را با درمان های پزشکی و مسائل بهداشتی در ماه رمضان نمی دانیم. اینکه به واسطه ابتلا به فلان بیماری آیا مجاز به گرفتن روزه هستیم..

 احکام روزه داری برای بیماران دندان پزشکی

هنوز بسیاری از ما تکلیف خودمان را با درمان های پزشکی و مسائل بهداشتی در ماه رمضان نمی دانیم. اینکه به واسطه ابتلا به فلان بیماری آیا مجاز به گرفتن روزه هستیم، یا مصرف داروها را در طول روز چگونه باید با ساعات شرعی هماهنگ کرد تا تداخلی با فرایض این ماه نداشته باشد؟ آیا می توان علی رغم داشتن روزه به پزشک یا دندان پزشکی مراجعه کرد تا مشکلات پزشکی را باید تا حلول ماه شوال به تعویق انداخت؟

بسیاری از افراد پاسخ روشنی برای شبهات اینچنینی در ذهن ندارند. احکام کلی رساله در مورد روزه پاسخ گوی مشکل آنها در مورد یک بیماری خاص یا راهکار درمانی و داروی مربوط به آن نیست و نه به صرافت این می افتند که در پزشک خود در مورد این مسایل کسب تکلیف کنند. در دسترس ترین راهکار شاید این باشد که روزه شک دار نگیرند! پس کلیه مسایل و درمان های پزشکی را تا اطلاع ثانوی تعطیل میکنند تا بدون دغدغه از صحت و سلامت روزه خود، به فرایض این ماه بپردازند.

شاید عمده ترین دلیل خلوت شدن مطب ها و کلینیک های دندان پزشکی در ایام ماه رمضان شبهات بیماران در مورد تداخل درمان های دندان پزشکی با روزه آنها باشد. آنچه در پی می آید مجموعه احکام روزه داری برای بیماران دندان پزشکی است.

 می توانید مسواک بزنید

 بسیاری از روزه داران در طول روز، از بو و طعم بد دهان خود و احتمال رنجش اطرفیان در عذابند؛ مخصوصا اینکه پیش از موعد رسیدن اذان صبح فرصت مسواک کردن دندانها را نیافته باشند. طبق خکم مراجع، مسواک کردن دندان ها با خمیر دندان در حالت روزه اشکال ندارد، مشروط بر اینکه روزه دار از فرو دادن آب دهان پرهیز کند. اما اگر بدون خمیر دندان هم دندانها را مسواک میکنید، باید توجه داشته باشید که یا مسواک را از دهان خود خارج نکنید و یا رطوبت دهان را فرو ندهید. چراکه با بیرون آوردن و به دهان بردن دوباره مسواک، رطوبت آن رطوبت خارجی محسوب میشود که فرو دادنش موجب ابطال روزه میشود.

 وسایل معاینه روزه را باطل نمی کنند

معاینه وارد کردن وسایل دندان پزشکی به دهان، و در کل هر جسم غیر خوراکی، در حین روزه داری اشکال ندارد. پس بدون هیچ دغدغه خاطری میتوانید به معاینه دندانها توسط دندان پزشک تن در دهید!

 نگران تزریق بی حسی نباشد

شاید مهمترین نگرانی بیماران از انجام درمانهای دندان پزشکی، هراس از تزریق ماده بی حسی باشد. تزریق ماده بی حسی جزء جدایی ناپذیر بسیاری از درمان های دندان پزشکی است که به دلیل ورود یک مایع خارجی برای بسیاری از افراد این توهم را پیش آورده است که ممکن است موجب ابطال روزه آنها شود. مراجع تقلید بر افراد روزه دار احتیاط واجب دانسته اند که از تزریق آمپولی که به جای غذا به کار می رود، خودداری کنند. اما به حکم ایشان تزریق آمپولی که عضو را بی حس میکند یا به عنوان دارو به کار میرود، در مدت روزه داری اشکال ندارد.

 خون و ترشحات دندان را فرو ندهید

یکی از عوارض درمان های دندان پزشکی، در حین یا پس از انجام درمان، حضور خون و دیگر ترشحات در محیط دهان است. کشیدن دندان بارز ترین مثال برای چنین مواردی است. درحالیکه فرو بردن عمدی این خون و ترشحات روزه را باطل میکند، فرو دادن سهوی آنها اشکال ندارد و سلامت روزه را به خطر نمی اندازد. اگرچه بر طبق نظر مراجع، کشیدن دندان و هر کاری که به واسطه آن خون از دهان بیاید یا بی جهت آب یا مایع دیگری در دهان روان گرداند، از مکروهات ایام روزه داری است.

 نگران خروج خودبخودی چرک نباشد

خروج خودبخودی چرک از مجرای آبسه (فیستول) که به دهان باز میشود، و فرو دادن طبیعی آن همراه بزاق، روزه را باطل نمیکند. اما خروج عمدی این مواد توسط عملی ارادی که خود بیمار یا دندان پزشک انجام دهند، و فرو برده شدن آن همراه بزاق، بنا بر احتیاط واجب موجب ابطال روزه میشود؛ حتی اگر به قول فقها «چرک در آب دهان مستهلک شده باشد» !

 پانسمان موقت دندان اشکال ندارد

پس از خاتمه برخی درمان های دندان پزشکی مانند درمان ریشه (عصب کشی) یا جراحی لثه، دندان پزشک ممکن است دندان را به صورت موقت پانسمان کند. این پانسمان ممکن است در دراز مدت در بزاق دهان حل شود و حتی مزه گس آن در دهان محسوس باشد. فرو دادن سهوی این مواد در افراد روزه دار اشکال ندارد.

نخ دندان را فراموش نکنید

اگر روزه دار از روی عمد، ذرات گیر کرده میان دندان ها را فرو ببرد، روزه اش باطل میشود. برای پرهیز از این اتفاق باید پس از صرف غذا از نخ دندان استفاده کنید. هیچ عذری برای عدم استفاده از نخ دندان در ایام روزه داری پذیرفته نیست. استفاده از مسواک، دهانشویه و نخ دندان جزء لاینفک بهداشت دهان و دندان هستند که به عقیده دندان پزشکان در هیچ حالتی نباید از آنها غافل شد. البته توجه داشته باشید که استفاده از نخ دندان در اصل جایگزین مسواک برای برداشتن دبری و جرم مابین دندان هاست، جایی که برسهای مسواک به آنجا نمیرسد، و نه بیرون کشیدن ذرات غذا از میانه دندان ها.

در حین روزه داری سعی کنید از هر قسمت نخ بیش از یک بار استفاده نکنید. چراکه رطوبتی که جذب الیاف نخ شده است، در صورت بیرون آوردن نخ از دهان، رطوبت خارجی محسوب میشود و در صورت آمیختن دوباره آن با بزاق و فرو دادن آن، روزه شما را باطل میکند. بهتر است از نخ های دندان بدون طعم و اسانس استفاده کنید تا شبهه ای در مورد سلامت روزه تان نداشته باشید.

نگران خوردن داروها نباشد

ممکن است دندان پزشک پس از انجام برخی درمان های دندان پزشکی اقدام به تجویز دارو کند. آنتی بیوتیک ها و ضد دردها از جمله این داروها هستند که برای حفظ اثر درمانی خود باید با تناوب زمانی مشخصی مصرف شوند. دندان پزشک در ایام ماه رمضان به سادگی میتواند داروهای طولانی اثری را جایگزین مسکن ها و آنتی بیوتیک های مرسوم کند، به صورتی که تناوب مصرف آنها به یک یا دو وعده در روز کاهش یابد تا بیمار به سادگی بتواند در بازه بعد از اذان مغرب تا پیش از اذان صبح آنها را مصرف کند.

فلسفه روزه داری ، تکامل جسم و جان است . چرا که گفته اند : عقل سالم در بدن سالم است . دانشمندان اسلامی و غیراسلامی در این باره جزوه ها و کتاب های زیادی نوشته اند و برخی از آثار آن را بیان کرده اند ؛ از جمله : رفع سوء هاضمه ، تقویت بهداشت عمومی ، جلوگیری از آپاندیس ، ‌پاک سازی مجاری ادرار ، رفع بیماریها و امراض جلدی و دفع چربی های زاید . روزه در درمان بیماری های غیرقابل علاج مؤثر است . به هر حال نقش روزه داری در سلامت تن و تکامل روح غیر قابل انکار است . پیامبر ( ص ) فرمودند : ( صومو تصحوا ؛ روزه بگیرید تا سلامت شما تضمین شود . ) شاید به همین دلیل باشد که قضای روزه واجب است . حتی زن حائض که قضای نمازهایش بر او واجب نیست ؛ اما قضای روزه های نگرفته بر او واجب است . روزه تمام دستگاههای بدن ، بافت ها ، رگ ها و غده ها ، اعصاب ، اجزای بدن ، روده ها و شرایین را از خستگی بیرون می آورد . زیرا در اثرعملیات مداوم و شبانه روزی ، ‌قسمت های مختلف بدن ، سست و ضعیف می گردد .

اشتباه نشود اینکه گفتیم در اثر روزه گرفتن استراحت می کند ، معنای آن این نیست که از عمل باز می ماند ، بلکه معنای آن این است که از سرعت عمل خود می کاهد تا استراحت کند و خستگی خود را بگیرد و بدین ترتیب روزه ، ضعف ، احتقان ( بند آمدن ادرار ) ، چاقی بدن ، تصلب شرایین و زخم معده  را برطرف می سازد .

درست به همین دلیل است که می گوییم ، روزه عمر را طولانی میکند ، به جسم نشاط می دهد و انسان را از کسلی و سستی نجات می بخشد و از مرض ها و دردها آزاد می کند .

اخیراً در اروپا و بسیاری کشورهای دیگر بیمارستان هایی افتتاح شده که از طریق روزه ، بسیاری از بیماری ها و مرض ها را معالجه می کنند . وقتی ماه رمضان فرا می رسد برنامه های زندگی عوض می گردد و همین تغییر برنامه ، روح انسان را تازه می کند و به انسان نشاط میدهد ، زیرا روح انسان ، تغییر برنامه های خوراک و خواب و امثال آن را درک می کند . این مطلبی است که تجربه و روان شناسی آن را روشن ساخته است . به روزه داران در هنگام افطار نشاطی دست میدهد که با هیچ نوع نشاط دیگری برابری نمی کند . زیرا شخصی که در طول روز بایستی بعضی از مسائل را رعایت می کرده ( خوردن - آشامیدن ) هنگام افطار احساس می کند از این قید و بند رهایی یافته و همین درک آزادی ، یک نوع خرسندی برای انسان به ارمغان می آورد . در روایت وارد شده است که برای روزه دار ، دو خرسندی وجود دارد : یک خرسندی به هنگام افطار و دیگری موقع دیدار خدا .

در اثر روزه اطمینان و آسایش برای انسان به وجود می آید ، زیرا انسان درک می کند که با روزه داری با خدای جهان و آفریننده خود رابطه پیدا کرده است . قرآن کریم می فرماید : ( آگاه باشید که با ذکر خدا قلب انسان اطمینان پیدا می کند ) و بدون تردید ، اطمینان ، از بهترین وسایل دفع کننده اضطراب و وحشت و ترس است .

روزه از دیدگاه دانشمندان

دکتر ( الکسیس کارل ) در کتاب انسان موجود ناشناخته می نویسد : ( با روزه داری قند خون در کبد می ریزد و چربی هایی که در زیر پوست ذخیره شده اند و پروتئین های عضلات و غدد و سلول های کبدی آزاد می شوند و به مصرف تغذیه می رسند ) . دکتر کارل می گوید : ( لزوم روزه داری در تمام ادیان تأکید شده است . در روزه ابتدا گرسنگی و گاهی نوعی تحریک عصبی و بعد ضعفی احساس می شود ، ولی درعین حال ، کیفیات پوشیده ای که اهمیت زیادی دارند ، به فعالیت می افتند و بالاخره تمام اعضاء مواد خاص خود را برای نگه داری و تعادل محیط داخلی و قلب قربانی می کنند و به این ترتیب روزه تمام بافت های بدنی را می شوید و آن ها را تازه می کند . )

دکتر ( ژان فروموزان ) روش معالجه با روزه را شست و شوی اعضای بدن تعبیر می کند که در آغاز روزه داری ، زبان باردار است ، عرق بدن زیاد است ، دهان بدبو است و گاه آب از بینی راه می افتد ، که همه این ها علامت شروع شست وشوی کامل بدن است . پس از سه چهار روز بو برطرف می شود . اسید اوریک ادرار کاهش می یابد و شخص احساس سبکی و خوشی خارق العاده ای می کند . در این حال اعضا هم استراحتی کافی دارند . دکتر ( تومانیانس ) راجع به فواید روزه داری می نویسد : ( فایده بزرگ کم خوردن و پرهیز نمودن از غذاها در یک مدت کوتاه آن است که چون معده در طول مدت یازده ماه مرتب پر از غذا بوده در مدت یک ماه روزه داری مواد غذایی خود را دفع می کند و همین طور کبد که برای حل و هضم غذا مجهور است دائماً صفرای خود را مصرف کند ، در مدت سی روز ترشحات صفراوی را صرف حل کردن باقی مانده غذای جمع شده خواهد کرد . دستگاه هاضمه در نتیجه کم خوردن غذا ، اندکی فراغت را حاصل نموده و رفع خستگی می نماید . روزه یعنی کم خوردن و کم آشامیدن در مدت معینی از سال و این بهترین راه معالجه وحفظ تندرستی است ، که طب قدیم و جدید را از این حیث متوجه خود ساخته . مخصوصاً امراضی را که بر دستگاه هاضمه ، به خصوص کلیه و کبد عارض می شود و به توسط دارو نمی توان آن ها را علاج نمود ، روزه به خوبی معالجه می نماید . چنانچه  بهترین دارو برای برطرف ساختن سوء هاضمه نیز روزه گرفتن است .

دکتر ( گونل پا ) فرانسوی می گوید : ( چهار پنجم بیماری ها از تخمیر غذا در روده ها ناشی می شود که همه با روزه اصلاح می گردد ) .

دکتر ( آلکسی سوفورین ) در کتاب خود می نویسد ( جسم به هنگام روزه به جای غذا از مواد باقی مانده در بدن استفاده کرده و آن ها را مصرف می نماید و بدین وسیله مواد کثیف و عفونی ای که در جسم هست و ریشه و خمیره بیماری ها از آن ها است . از بین می رود . روزه سبب بهبودی همه بیماری ها است . بنابراین شایسته است که جسم خود را به وسیله روزه ، نظیف و پاکیزه کنید .

دکتر ( کاریو ) امریکایی می نویسد : ( هر شخص بیمار باید در سال مدتی از غذا پرهیز کند . زیرا مادامی که غذا به تن می رسد میکروب ها در حال رشدند ، ولی هنگامی که از غذا پرهیز می کند ، میکروب ها رو به ضعف می روند ) . وی هم چنین می افزاید  ( روزه ای که اسلام واجب کرده ،‌ بزرگ ترین ضامن سلامتی تن می باشد .

برنامه غذایی ما در ماه مبارک رمضان نباید نسبت به قبل خیلی تغییر کند و در صورت امکان باید ساده باشد. همچنین باید طوری تنظیم شود که بر روی وزن طبیعی تأثیر زیادی نداشته باشد

با توجه به ساعات طولانی گرسنگی در روز ، باید غذاهایی را مصرف کنیم که به کندی و دیر هضم می شوند مثل غذاهای حاوی فیبر زیاد . غذاهای دیرهضم معمولاً ۸ ساعت در دستگاه گوارش می مانند، در حالیکه غذاهای زود هضم فقط ۳ تا ۴ ساعت در معده باقی می مانند و فرد خیلی زود احساس گرسنگی خواهد کرد

غذاهای دیر هضم عبارتند از : حبوبات و غلات مثل جو ، گندم ، جو دوسر ، لوبیا ، عدس ، آرد سبوس دار ،‌ برنج با پوست و غیره ( که کربوهیدرات های پیچیده نامیده می شوند)

غذاهای زود هضم عبارتند از : غذاهایی که حاوی قند ، آرد سفید و غیره هستند ( که به این گروه کربوهیدرات های تصفیه شده گفته می شود)

غذاهای حاوی فیبر غذایی عبارتند از : غذاهای حاوی سبوس ، گندم سبوس دار ، غلات و حبوبات ، انواع سبزی ها مانند لوبیای سبز ، نخود ، ‌ذرت ،‌ اسفناج ، برگ چغندر ، میوه های با پوست ، میوه خشک شده مثل برگه زردآلو ، انجیر ،‌ آلو خشک ، بادام و غیره

غذاهای مصرفی باید در حالت تعادل با یکدیگر باشند و از همه گروه های غذایی مثل میوه، سبزیجات ،‌گوشت و مرغ و ماهی ، نان و غلات و گروه شیر و لبنیات باید در برنامه غذایی ما وجود داشته باشد

غذاهای سرخ شده باید به مقدار کم مصرف شوند، زیرا باعث عدم هضم ، سوزش سردل و اختلال در وزن مناسب می شوند

از چه غذاهایی پرهیز کنیم ؟

غذاهای سرخ کردنی و چرب

غذاهای حاوی قند زیاد

خوردن غذای زیاد بخصوص هنگام سحر

خوردن چای زیاد هنگام سحر. چای باعث افزایش ادرار شده و از این طریق نمک های معدنی که در طول روز بدن به آنها نیاز دارد، دفع می شوند

سیگار : اگر شما نمی توانید کشیدن سیگار را یک دفعه قطع کنید از هفته های قبل از ماه رمضان مصرف آن را به تدریج کاهش دهید

چه غذاهایی را مصرف کنیم ؟

مصرف کربوهیدرات های مرکب در سحر که مدت طولانی تری هضم می شوند و باعث می شوند که کمتر گرسنه شوید

حلیم یک منبع عالی پروتئین بوده و از غذاهائی است که دیر هضم می شود

خرما منبع عالی قند ، ‌فیبر ، کربوهیدرات ، پتاسیم و منیزیم می باشد

مغز بادام غنی از املاح خصوصا کلسیم و فیبر می باشد

موز منبع غنی پتاسیم ، منیزیم و کربوهیدرات می باشد

مصرف زیاد آب یا آب میوه در فاصله بین افطار و زمان خواب باعث تأمین آب مورد نیاز بدن می شود

مشکلات سلامتی ، علل و درمان آن

• یبوست

یبوست می تواند باعث ایجاد بواسیر ، شقاق های دردناک مقعد و سوء هاضمه به همراه نفخ شود

علل

 مصرف کربوهیدرات های تصفیه شده ، مصرف کم آب و فیبر غذایی.

درمان

مصرف کم کربوهیدرات های تصفیه شده ، افزایش مصرف آب ، استفاده از سبوس در پخت نان ها ، استفاده از آردهای قهوه ای و سبوس دار

• سوء هاضمه و نفخ

علل

 پرخوری ، مصرف زیاد غذاهای چرب و سرخ شده ، غذاهای تند و ادویه دار، غذاهایی که ایجاد نفخ می کنند مثل تخم مرغ ،‌ کلم ، لوبیا، عدس و نوشابه های گازدار

درمان

پرخوری نکنید ، آب میوه یا آب بنوشید . از غذاهای سرخ کردنی اجتناب کنید

ضعف( افت فشار خون)

علائم

افزایش تعریق ، ضعف ، خستگی ، کم شدن انرژی ، سرگیجه بخصوص هنگام برخاستن ، ظاهر رنگ پریده و احساس افتادن که این علائم بیشتر هنگام بعد از ظهر اتفاق می افتند

علل

 مصرف کم مایعات و کاهش مصرف نمک

درمان

به مکان های گرم نروید . مصرف نمک و مایعات را افزایش دهید

توجه

افت فشار خون باید با گرفتن فشار خون در هنگام بروز علائم تأیید شود . افراد دارای فشار خون بالا ممکن است در طول ماه رمضان نیاز به تنظیم مجدد داروهای خود توسط پزشک داشته باشند

• سردرد

علل

عدم مصرف کافئین و تنباکو ،‌انجام کار زیاد در طول روز ، کم خوابی ، گرسنگی که معمولاً در طول روز بیشتر شده و در انتهای روز بدتر می شود . سردرد وقتی با افت فشار خون همراه شود، می تواند منجر به سردرد شدید و حالت تهوع قبل از افطار شود .

درمان

در طول یک تا دو هفته قبل از ماه رمضان به تدریج مصرف کافئین و تنباکو را قطع کنید . چای سبز و بدون کافئین ممکن است جایگزین خوبی باشد . همچنین برنامه خود را در طول ماه رمضان طوری ترتیب دهید تا خواب کافی داشته باشید

• کاهش قند خون

علائم

ضعف ، سرگیجه ، خستگی ،‌کاهش تمرکز ،‌ تعریق زیاد ، لرزش بدن ، عدم توانائی برای انجام فعالیت های بدنی ، سردرد و تپش قلب

علل در افراد غیر دیابتی

مصرف زیاد قند مثل کربوهیدرات های تصفیه شده مخصوصاً در هنگام سحر باعث می شود که بدن مقدار زیادی انسولین تولید کرده و باعث افت قند خون شود

درمان

خوردن غذا هنگام سحر و کاهش مصرف نوشیدنی ها و غذاهای حاوی قند

توجه

افراد دیابتی ممکن است به تنظیم مجدد داروهای خود در ماه رمضان احتیاج داشته باشند و باید با پزشک خود مشورت کنند

• انقباضات عضلانی

علل

مصرف کم غذاهای حاوی کلسیم ، پتاسیم و منیزیم

درمان

خوردن غذاهای غنی از املاح بالا مثل : سبزیجات ، میوه جات ، شیر و لبنیات ، گوشت و خرما

توجه

افراد دارای فشار خون بالا که تحت درمان هستند و افراد دچار سنگ کلیه ، باید با پزشک خود مشورت کنند

• زخم معده ،‌ سوزش سردل ، التهاب معده

افزایش سطح اسید در معده خالی در ماه رمضان باعث تشدید زخم و التهاب معده می شود که به صورت احساس سوزش در ناحیه معده و زیر دنده ها ظاهر شده و می تواند بطرف حلق گسترش یابد . غذاهای تند ، قهوه و نوشابه های سیاه این حالت را بدتر می کنند

درمان های پزشکی برای کنترل سطح اسید معده وجود دارند وافراد مبتلا، قبل از روزه گرفتن باید با پزشک خود مشورت کنند

• سنگ کلیه

سنگ کلیه ممکن است در افرادی که به مقدار کم آب می نوشند ایجاد شود . بنابراین مصرف زیاد مایعات برای جلوگیری از تشکیل سنگ ضروری می باشد

• درد مفاصل

علل

در طول ماه رمضان که نمازهای بیشتری خوانده می شود، فشار روی مفاصل زانو افزایش می یابد . در افراد مسن و یا افراد دچار التهاب مفاصل این مسئله باعث درد ، سفتی ، تورم و احساس ناراحتی می شود.

درمان

 وزن را کم کنید تا زانوها مجبور نباشند وزن زیادی را تحمل کنند . قبل از ماه رمضان اندام تحتانی را ورزش دهید تا برای فشار اضافی وارده، آماده باشند . آمادگی بدنی باعث می شود تا نماز راحت تر خوانده شود .

روزه گرفتن چه تأثیری در سلامتی ما دارد؟     

روزه داری اگر با اصول درست تغذیه انجام شود، پس از پایان ماه مبارک باعث کاهش میزان کلسترول، کاهش وزن، بهبود فشارخون، کاهش اضطراب و افسردگی خواهد شد، اما الگوی نادرست تغذیه در این ماه به دلیل زمان زیادی که معده خالی از موادغذایی است می تواند مشکلات متعددی به علت گرسنگی و تشنگی و پس از آن پرخوری ایجاد کند. به عنوان مثال سوءهاضمه، سردرد، احساس بی حالی و کسالت پس از افطار ازجمله نشانه های شیوه تغذیه نادرست در ایام روزه داری است. این مسئله اگر تا پایان ماه رمضان ادامه پیدا کند نه تنها درسلامت افراد نقش مؤثر نخواهد داشت بلکه باعث ایجاد بیماری های دستگاه گوارش، عوارض قلبی وعروقی، افزایش چربی خون و حتی افزایش وزن خواهد شد.


 برای ماه رمضان چه نوع تغذیه ای را توضیه می کنید؟
برنامه غذایی ماه رمضان باید متنوع و متعادل باشد به طوری که تمام مواد غذایی مورد نیاز حفظ سلامت و انرژی بدن در آن گنجانده شده باشد. نان، غلات، میوه ها و سبزیجات، گوشت و حبوبات، تخم مرغ و لبنیات ازجمله این موادغذایی هستند که باید در سه وعده غذایی شامل سحر، افطار و شام مصرف شود.
نباید با مصرف بیش از حد موادغذایی چرب و شیرین مثل زولبیا، بامیه، حلوا، شله زرد و غیره در این ماه اشتهای خوردن موادغذایی مقوی و اصلی را از دست بدهیم. تأمین نشدن نیازهای اساسی بدن، مقاومت افراد را در برابر بیماری ها کاهش می دهد و آنها در معرض ابتلا به بیماری های گوناگون قرار می گیرند.
اگر یک فرد تمام موادغذایی مورد نیاز بدن خود را ازآشامیدنی ها گرفته تا لبنیات و پروتئین های مختلف بلافاصله در لحظه افطار بخورد، دستگاه گوارش خود را از حالت تعادل خارج می کند و به بیماری های دستگاه گوارش مبتلا خواهد شد. به همین دلیل باید در لحظه سحر، افطار و شام وعده های غذایی بصورت کم حجم و مفید صرف شود.


 بهتر است با چه غذاهایی افطار کنیم؟
برای شروع افطار، نوشیدن مایعات گرم مانند شیر، چای و آب به همراه چندعدد خرما بهترین شیوه تغذیه خواهدبود، البته علاوه بر این می توانید نان و پنیر و سبزی و یا دیگر لبنیات مورد استفاده در صبحانه را به عنوان افطار تناول کنید، اما هرگز شام را همزمان با افطاری نخورید. مناسب ترین زمان برای خوردن شام، دوساعت پس از افطار است که معده با حجم زیادی از غذا انباشته نشود. از این زمان تا هنگام خوردن سحری سعی کنید با نوشیدن فراوان مایعات میزان آب بدن خودرا در طول روز درسطحی متعادل قرار دهید.


چه کسانی نباید روزه بگیرند؟

دیابت و روزه
دکتر رضا رجبیان استاد دانشگاه و فوق تخصص غدد معتقد است: بیماران دیابتی که چاق هستند و اضافه وزن دارند و بدون مصرف دارو قندشان کنترل می شود، بهتر است روزه بگیرند، اما در سحر و افطار زیاد نخورند.
وی می گوید: کسانی که مجبورند انسولین تزریق کنند، در هر سنی که باشند، بهتر است روزه نگیرند
به اعتقاد وی، بیماران دیابتی که با روزه گرفتن دچار نوسانات شدید قند خون می شوند، باید در بین روز قند خونشان را کنترل کنند (چه توسط گلوکومتر چه توسط آزمایشگاه فرقی نمی کند)، زیرا ممکن است که نوسانات به دو صورت پایین افتادن قند یا بالا رفتن شدید بروز کند که هر دو حالت برای بیمار خطرناک است.
بنابراین در صورتی که با روزه گرفتن دچار نوساناتی شوند که قند خون متغیر باشد، لازم است که تجدید نظر کنند و روزه نگیرند.
دکتر رجبیان یادآور می شود: آن دسته از بیماران دیابتی که داروی خوراکی مصرف می کنند، در مواردی که تحت نظر پزشک روزه بگیرند، منعی برایشان وجود ندارد.
این استاد دانشگاه با تأکید به اینکه روزه برای سالم سازی روح و جسم است و آشنایی با فلسفه روزه گرفتن مهمترین عاملی است که انسان را به فواید روزه می رساند، تصریح می کند: بیماران و افراد سالم فرقی نمی کند، تمام روزه داران باید در ماه رمضان از پرخوری و مصرف بیش از حد مواد قندی، چربی و … پرهیز کنند و اعتدال در مصرف مواد غذایی را رعایت نمایند.

کلیه های شما در رمضان
بیشترین پرسش و مراجعه به متخصصان کلیه در ماه مبارک رمضان به خاطر سنگ کلیه است و این سؤال همیشه مطرح است که آیا روزه برای سنگ کلیه ضرر دارد؟
** دکتر رضا مهدوی استاد اورولوژی دانشگاه علوم پزشکی و فوق تخصص پیوند کلیه در این باره می گوید: اگر کسی کلیه اش سنگ ساز است و این سنگ سازی به صورت فعال می باشد و نیاز به مصرف مایعات فراوان دارد، نمی تواند روزه بگیرد، اما اگر فردی قبلاً سنگ کلیه داشته و دفع شده است و الان کلیه اش سنگ ندارد و سنگ سازی فعال هم ندارد، می تواند روزه بگیرد.
وی افزود افرادی که اوره و کراتینین آنها به هر علتی افزایش یافته و بالاست نباید روزه بگیرند.
و یا در صورتی که بیمار مبتلا به عفونتهای ادراری باشد، پروستات بزرگ داشته باشد، یا دچار برگشت ادرار شده باشد و یا به درجاتی از بی اختیاری ادرار مبتلا باشد، منعی برای روزه گرفتن ندارد.

پیوند کلیه و روزه
دکتر مهدوی برای بیماران پیوندی که باید در روز چند نوبت دارو مصرف کنند و داروهایشان حیاتی است، روزه را جایز نمی داند و شرایط این بیماران را خاص اعلام می کند.

سنگ سازان بخوانند
این استاد دانشگاه توصیه می کند: بیمارانی که سابقه سنگ سازی دارند، حتماً باید در وعده های سحر و افطار و فاصله بین افطار و سحر مایعات بیشتر (آب و چای کمرنگ) بنوشند
بیمارانی که تحت درمان با داروهایی هستند که زمینه سنگ سازی را بیشتر می کند یا بیماران کلیوی که به بیماریهای خاصی که زمینه سنگ سازی را افزایش می دهد یا در طول روز تعریق زیاد دارند، باید برنامه خود را طوری تنظیم کنند که دچار تعریق نشوند و در فاصله افطار تا سحر کمبود مایعات را جبران نمایند

دستگاه گوارش در رمضان
دکتر داوود شریفی فوق تخصص بیماریهای گوارش و استاد دانشگاه علوم پزشکی در پاسخ به این سؤال که بیماران گوارشی در ماه رمضان چه شرایطی دارند، می گوید: اکثر بیماریهای گوارشی با روزه منافات دارد، مثل زخمهای دستگاه گوارش، هپاتیتها، سیروزها، سوء جذبها و هر نوع سرطانی که در هر یک از اعضای گوارش مثل کبد ، لوزالمعده، کیسه صفرا، مری، معده و… باشد، بیمار را از روزه گرفتن معاف می کند.

روزه مشروط
اما بعضی از بیماران گوارشی به طور نسبی و مشروط می توانند روزه بگیرند، مثل کسانی که ریفلاکس معده (برگشت اسید معده)، سوزش پشت جناغ سینه، احساس تلخی و ترشی در دهان، احساس نامطبوع در ناحیه معده و سردل و یا احساس پری معده قبل از غذا دارند.
در مورد افرادی که دچار ورم مری، معده و اثنی عشر هستند و داروهای قبل از غذا و بعد از غذا مصرف می کنند، ممنوعیت مطلق وجود ندارد و می توانند با مصرف دارو طبق دستور پزشک در سحر و افطار، روزه بگیرند، اما همین افراد اگر دچار درد یا خونریزی شدند، نباید روزه بگیرند.
اگر بیمار خونریزی به صورت استفراغ خونی یا مدفوع قیری شکل داشته باشد، احتمال خونریزی مری و معده و اثنی عشر وجود دارد که با مشاهده هر یک از این علایم نباید روزه بگیرند.
اما اگر سوزش یا درد قابل تحمل باشد و دارو هم مصرف کند، به شرط آنکه علایم در روزهای بعد شدیدتر نشود، می توانند روزه بگیرند و یا روز درمیان روزه بگیرند.
بیمارانی که دچار بیماریهای گوارشی شدید نیستند باز هم مجازند روزه بگیرند
در صورتی که مری، معده و اثنی عشر فقط ورم داشته باشد، اما زخم نباشد، روزه گرفتن مانعی ندارد، اما اگر در اندوسکوپی زخم دیده شود نباید روزه بگیرند.
افرادی که مبتلا به کولیتهای عصبی یا روده تحریک پذیر هستند (اسهالهای مزمن) می توانند به طور مشروط روزه بگیرند. یعنی اگر علایم نسبت به روزهای قبل بیشتر نشده باشد روزه عیبی ندارد، اما اگر به طور مثال چهار بار اجابت مزاج هشت بار شده باشد، نباید روزه بگیرند، چون آب بدن کاهش شدید یافته و شوک و غش دست می دهد.

مطلقاً ممنوع
دکتر شریفی روزه را برای بیمارانی که در اندوسکوپی مری و معده و اثنی عشر آنها زخم دیده شده (چون با رادیوگرافی زخم مشاهده نمی شود) و زخم ثابت شده دارند و بهبود پیدا نکرده و یا عود کرده، ممنوع اعلام می کند.
همچنین مبتلایان به سرطانهای معده، سرطان روده بزرگ، کولیتهای اولروز (خونریزی دهنده)، مبتلایان به سنگ کلیه و صفرا که سنگ در حال حرکت و مهاجرت باشد، بیماریهای کبدی و ورم کبد که آنزیمهای کبدی بالاست و مراحل حاد هپاتیت C-B-A و بیماریهای هپاتیت خود ایمنی که در خانمها بیشتر دیده می شود، بیماریهای مزمن کبدی، سرطانهای کبد، سرطانهای لوزالمعده، ورم حاد و مزمن لوزالمعده که در اثر حرکت سنگ صفراوی به وجود می آید و پانکراتیت حاد نامیده می شود، نیز به اعتقاد وی به هیچ وجه نباید روزه بگیرند، چون روزه باعث تشدید علایم بویژه خونریزی در بیمار شده و کم خونی شدید مشکلات و عوارض جدی به دنبال خواهد داشت.

توصیه های گوارشی
این فوق متخصص گوارش به بیمارانی که در ماه رمضان روزه می گیرند توصیه می کند:
- از مصرف غذاهای محرک، غذاهای تریتی و خمیری مثل آبگوشت، شله، حلیم، ماکارونی پرهیز کنند به جای آن غذاهای خشک مثل برنج، نان، گوشت مصرف نمایند.
- میوه در حدی که ویتامین به بدنشان برسد، مصرف کنند میوه هایی مثل هلو، سیب و موز رسیده مفید است، اما میوه های پرحجم مثل هندوانه، خربزه و طالبی توصیه نمی شود.
.داروهای تجویز شده توسط پزشک را صحیح مصرف کنند و با پزشک خود نیز مشورت نماید

قلب شما در رمضان
دکتر هوشنگ فروهی متخصص قلب و عروق و استاد دانشگاه آزاد درباره بیماران قلبی و روزه داری اضافه می کند: بیمارانی که سکته قلبی جدید داشته اند، نباید روزه بگیرند.
این استاد قلب و عروق علت ناتوانی در روزه گرفتن را غلیظ شدن خون و نیاز به مایعات فراوان در بیماران قلبی می داند و اضافه می کند:
کسانی که زمینه غلظت خون و زمینه سکته دارند، بهتر است روزه نگیرند.
به اعتقاد وی، این بیماران باید در طول روز مایعات کافی مصرف کنند تا خونشان غلیظ نشود، زیرا در صورت افزایش غلظت خون، احتمال سکته مجدد وجود دارد.

تکلیف جراحی شده ها چیست؟
دکتر فروهر خاطرنشان می کند: کسانی که سه ماه از عملشان گذشته باشد و تحت نظر پزشک معالج باشند، می توانند روزه بگیرند، اما باید از نظر مصرف دارو و غذا مراعات کنند که دارو به موقع مصرف شود و غذا نیز زیاد نخورند که فشار بیشتر به قلبشان وارد نشود.
افرادی که چربی خونشان زیاد است تا هنوز دچار بیماری قلبی نشده اند، می توانند روزه بگیرند و برایشان مفید است، چون با روزه صحیح چربی خون کاهش پیدا می کند، اما اگر بیمارانی کروز دارند، بهتر است روزه نگیرند. البته در تمام موارد مشورت با پزشک معالج توصیه می شود.
دکتر فروهر در خصوص بیماران قلبی که دریچه مصنوعی و پیس میکر (باطری) دارند یا به خاطر جلوگیری از لخته شدن خون داروی رقیق کننده مصرف می کنند، توضیح داده و می گوید: این بیماران هیچ منعی برای روزه گرفتن ندارند، اما اگر لخته در رگهای پا وجود داشته باشد، با توجه به خطر حرکت لخته، بهتر است روزه نگیرند.

* توصیه های قلبی
- چربی و نمک و قند و کالری ها را در ماه رمضان افزایش ندهند و غذای سبک بخورند
- سعی کنند از خشک شند آب بدن جلوگیری کنند، به خصوص امسال که ماه رمضان با هوای گرم همراه است.
- مراقب باشند زیاد عرق نکنند تا غلظت خونشان افزایش نیابد (در ساعات گرم روز از منزل بیرون نروند
- از پرخوری پرهیز نمایند
- مایعات، سبزیجات، میوه به اندازه کافی مصرف نمایند
- با پزشک معالج خود مشورت کنند
نگاههای آسمانی و رمضان
دکتر عباس عظیمی متخصص بینایی و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی در خصوص ماه رمضان و حفظ سلامت بینایی اعتقاد دارد: کسانی که چشمان نسبتاً ضعیف از نوع نزدیک بینی پاتولوژیک یا بیماریزایی دارند و قدرت سیستم بینایی آنها به حدی است که با برداشتن عینک قادر به دیدن نیستند، بر طبق فتاوی معتبر گرفتن روزه برایشان جایز نیست.
وی می گوید: هر عاملی که باعث می شود سیستم چشم و بینایی دچار اختلال شود، حتی روزه گرفتن، جایز نمی باشد، اما اگر کسانی علیرغم داشتن چشمان ضعیف از بدن سالم و نیز بافت چشمی پرقدرتی برخوردارند و در صورت گرفتن روزه علایمی همچون تاری چشم، سردرد و سوزش چشمی برایشان به وجود نمی آید، گرفتن روزه مجاز است.
به اعتقاد دکتر عظیمی، بیماران در تمام موارد و اینکه روزه بگیرند یا نگیرند بهتر است با متخصص مربوطه مشورت کنند.
کودکان و نوجوانانی که در حال رشد هستند و دارای چشمان ضعیفی می باشند اگر سیستم بدنی شان توان روزه ندارد، قطعاً این وضعیت بر چشم آنها نیز اثر خواهد گذاشت و نباید روزه بگیرند، چون نیاز به تغذیه مناسب و کافی دارند.
کسانی که تجربه ضعیف تر شدن چشمان را در ماههای رمضان گذشته دارند و متوجه این حقیقت شدند که با روزه گرفتن چشمهایشان ضعیف تر شده، باید با احتیاط روزه بگیرند.
* توصیه های چشمی
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تصریح می کند:برای اطمینان از اینکه روزه داری بر سیستم بینایی اثر سوء نمی گذارد توصیه می شود: هنگام سحر موادغذایی، سبزیجات، میوه، به خصوص آب سیب، پرتقال، هویج و کلاً موادی که دارای ویتامین های A،B،C، و ترکیبات آن هستند و موادی که حاوی کلسیم و فسفر فراوان می باشند، مصرف کنند.
در سفره سحر و افطار هرم غذایی لحاظ شود و سه رنگ سبز و قرمز و سفید حتماً در برنامه غذاهای افطار و سحر قرار گیرد. (سبزی، گوشت و مواد پروتئینی و لبنیات) زیرا سرشار از ویتامینهای یاد شده و کلسیم است.
وی یادآور شد: گوجه فرنگی بهترین منبع ویتامین Cاست که نه تنها سیستم چشم و بینایی را حفاظت می کند و عوامل اجرایی مؤثر در ایمنی چشم را بالا می برد، بلکه بافتهای چشم از جمله صلبیه را قوی می سازد.
* آرامش اعصاب در رمضان
دکتر حمید صالحپور روانپزشک و مشاور پژوهشی بهزیستی به نکته مهمی درباره بیماران روانپزشکی اشاره کرده و می گوید:
بعضی از بیمارانی که تحت معالجه روانپزشکی هستند و داروهای عمده مصرف می کنند، چون با مصرف این داروها دچار عوارض دارویی می شوند، نمی توانند روزه بگیرند.
وی عوارض داروها را کاهش شدید ترشحات سیستم گوارشی و در نتیجه خشک شدن و ترک ترک شدن زبان بیمار عنوان کرده و کاهش و افت فشار خون را عارضه دیگر این داروها می داند و به همین دلیل معتقد است که این بیماران نمی توانند روزه بگیرند.
دکتر صالحپور اضافه می کند: مصرف زیاد مایعات و آب در سحر نمی تواند در طول روز آب بدن را تأمین کند، چون آب مصرفی خیلی سریع رفع می شود و ذخیره نمی گردد، بنابراین بیماران اعصاب نمی توانند عوارض دارویی را خنثی نمایند.
این روانپزشک متذکر می شود: بیمارانی که داروهای عمده روانپزشکی مصرف می کنند و سایکوتیک هستند و اختلال عمده روان پزشکی (پسیکوتیک) دارند از لحاظ پزشکی قانونی و همچنین خود به خود از نظر شرعی از روزه گرفتن معافند.
به اعتقاد وی، این بیماران هم به دلیل خود بیماری (سایکوز) و مصرف مواد دارو یی و عوارض آن نمی توانند روزه بگیرند.
دکتر صالحپور یادآور می شود: در اختلالات (نوروتیک) بیماریهای عصبی معمولی روزه اشکالی ندارد، اما در بیماریهایی مثل آلزایمر، انواع دمانی (زوال عقلی) یا نسیان و اختلال جنون (سایکوز) از روزه گرفتن معاف می باشند.
* سال اولی ها
دکتر سیمین پرتوی فوق تخصص تغذیه و گوارش کودکان و استاد دانشگاه علوم پزشکی در پاسخ به نگرانی والدینی که فرزندانشان برای اولین بار روزه می گیرند، می گوید: والدین باید بیشتر به رشد بچه هایشان و تحمل آنها نگاه کنند نه به سن و سالشان و وزنشان.
بعضی بچه ها وزن خوبی دارند، اما طاقت روزه گرفتن ندارند و یا بالعکس، تشخیص با پدر و مادر و پزشک معالج است.

بچه ها ممنوع
به اعتقاد دکتر پرتوی، دیابتی ها که طاقت کم آبی ندارند و مرتب باید آب و مایعات بنوشند.
بچه هایی که دیابت بی مزه دارند(دیابتی که مثل مرض قندیها قند خون بالا نمی رود اما عطش زیاد دارند و در روز چند بطری آب می نوشند، ادرارشان زیاد است و ضعیف و لاغر هستند.
بچه هایی که دچار بیماریهای مزمن کلیوی، گوارشی، سوء جذب، سیروز کبدی، بیماریهای نقص ایمنی مزمن هستند یا باید مرتب دارو مصرف کنند و آنتی بیوتیک بخورند..
بچه هایی که دچار تهوع، استفراغ، درد معده و یا سابقه خونریزی و زخم معده داشته باشند که گرسنگی باعث تحریک آن می شود.
بچه هایی که هپاتیت حاد گرفتند و یا دچار پنومونی و عفونت ریه هستند یا تب مالت دارند و … از روزه گرفتن معافند.

برای شما روزه مفید است
بچه هایی که سالم هستند و وزن اضافی دارند و می توانند با تنظیم وضع تغذیه و ساعات غذایی در ماه رمضان، برنامه همیشگی تغذیه خود را تنظیم کنند که منجر به کاهش وزن اضافی آنها شود، روزه برایشان بسیار مفید است.

توصیه های لازم برای بچه های روزه گیر
دکتر پرتوی به چند نکته مهم اشاره کرده و تصریح می کند:
با توجه به اینکه بچه ها برای رشدشان نیاز به غذای کافی و مناسب دارند با ید سحرها غذای با کیفیت بخورند.
والدین از دادن غذاهای شور مثل خیارشور، سوسیس، کالباس و غیره به بچه ها خودداری کنند.
گردو و خرما را از سفره افطار حذف نکنند.
بچه هایی که ظاهرشان خوب است، اما با یکی دو روز روزه گرفتن دچار تهوع و استفراغ و معده درد می شوند، بهتر است روزه نگیرند.
بچه هایی که اسهال حاد دارند و بدنشان کم آب است، بهتر است تا بهبود کامل روزه نگیرند.
میوه و مایعات حتماً در فاصله بین افطار و سحر مصرف کنند و سوپ هم در وعده های غذایی سحر و افطار بخورند تا دچار یبوست نشوند. روغن زیتون نیز برای جلوگیری از یبوست برای بچه ها و بزرگترها توصیه می شود.

چهل حدیث در مورد روزه

1- پایه‏هاى اسلام
قال الباقر علیه السلام:

بنى الاسلام على خمسة اشیاء، على الصلوة و الزکاة و الحج و الصوم و الولایه.

امام باقر علیه السلام فرمود:

اسلام بر پنج چیز استوار است، برنماز و زکات حج و روزه و ولایت (رهبرى اسلامى).فروع کافى، ج 4 ص 62، ح 1




2- فلسفه روزه
قال الصادق علیه السلام:

انما فرض الله الصیام لیستوى به الغنى و الفقیر.

امام صادق علیه السلام فرمود:

خداوند روزه را واجب کرده تا بدین وسیله دارا و ندار (غنى و فقیر) مساوى گردند.

من لا یحضره الفقیه، ج 2 ص 43، ح 1




3- روزه آزمون اخلاص
قال امیرالمومنین علیه السلام:

فرض الله ... الصیام ابتلاء لاخلاص الخلق‏امام على علیه السلام فرمود:

خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.

نهج البلاغه، حکمت 252




4- روزه یاد آور قیامت
قال الرضا علیه السلام:

انما امروا بالصوم لکى یعرفوا الم الجوع و العطش فیستدلوا على فقر الاخر.

امام رضا علیه السلام فرمود:

مردم به انجام روزه امر شده‏اند تا درد گرسنگى و تشنگى را بفهمند و به واسطه آن فقر و بیچارگى آخرت را بیابند.

وسائل الشیعه، ج 4 ص 4 ح 5 علل الشرایع، ص 10




5- روزه زکات بدن
قال رسول الله صلى الله علیه و آله لکل شیئى زکاة و زکاة الابدان الصیام.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

براى هر چیزى زکاتى است و زکات بدنها روزه است.

الکافى، ج 4، ص 62، ح 3




6- روزه سپر آتش
قال رسول الله صلى الله علیه و آله:

الصوم جنة من النار.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

روزه سپر آتش (جهنم) است. «یعنى بواسطه روزه گرفتن انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود.»

الکافى، ج 4 ص 162




7- اهمیت روزه
الصوم فى الحر جهاد.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

روزه گرفتن در گرما، جهاد است.

بحار الانوار، ج 96، ص 257




8- روزه نفس
قال امیرالمومنین علیه السلام

صوم النفس عن لذات الدنیا انفع الصیام.

امیرالمومنان على علیه السلام فرمود:

روزه نفس از لذتهاى دنیوى سودمندترین روزه‏هاست.

غرر الحکم، ج 1 ص 416 ح 64




9- روزه واقعى
قال امیرالمومنین علیه السلام

الصیام اجتناب المحارم کما یمتنع الرجل من الطعام و الشراب.

امام على علیه السلام فرمود:

روزه پرهیز از حرامها است همچنانکه شخص از خوردنى و نوشیدنى پرهیز مى‏کند.

بحار ج 93 ص 249




10- برترین روزه
قال امیرالمومنین علیه السلام

صوم القلب خیر من صیام اللسان و صوم اللسان خیر من صیام البطن.

امام على علیه السلام فرمود:

روزه قلب بهتر از روزه زبان است و روزه زبان بهتر از روزه شکم است.

غرر الحکم، ج 1، ص 417، ح 80




11- روزه چشم و گوش
قال الصادق علیه السلام

اذا صمت فلیصم سمعک و بصرک و شعرک و جلدک.

امام صادق علیه السلام فرمود:

آنگاه که روزه مى‏گیرى باید چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه‏دار باشند.«یعنى از گناهان پرهیز کند.»

الکافى ج 4 ص 87، ح 1




12- روزه اعضا و جوارح
عن فاطمه الزهرا سلام الله علیها

ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه.

حضرت زهرا علیها السلام فرمود:

روزه‏دارى که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده روزه‏اش به چه کارش خواهد آمد.

بحار، ج 93 ص 295




13- روزه ناقص
قال الباقر علیه السلام

لا صیام لمن عصى الامام و لا صیام لعبد ابق حتى یرجع و لا صیام لامراة ناشزة حتى تتوب و لاصیام لولد عاق حتى یبر.

امام باقر علیه السلام فرمود:

روزه این افراد کامل نیست:

1 - کسى که امام (رهبر) را نافرمانى کند.

2 - بنده فرارى تا زمانى که برگردد.

3 - زنى که اطاعت‏شوهر نکرده تا اینکه توبه کند.

4 - فرزندى که نافرمان شده تا اینکه فرمانبردار شود.

بحار الانوار ج 93، ص 295.




14- روزه بى ارزش
قال امیرالمومنین علیه السلام

کم من صائم لیس له من صیامه الا الجوع و الظما و کم من قائم لیس له من قیامه الا السهر و العناء.

امام على علیه السلام فرمود:

چه بسا روزه‏دارى که از روزه‏اش جز گرسنگى و تشنگى بهره‏اى ندارد و چه بسا شب زنده‏دارى که از نمازش جز بیخوابى و سختى سودى نمى‏برد.

نهج البلاغه، حکمت 145




15- روزه و صبر
عن الصادق علیه السلام فى قول الله عزوجل

«واستعینوا بالصبر و الصلوة‏»

قال: الصبر الصوم.

امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند عزو جل که فرموده است: از صبر و نماز کمک بگیرید، صبر، روزه است.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 298، ح 3




16- روزه و صدقه
قال الصادق علیه السلام

صدقه درهم افضل من صیام یوم.

امام صادق علیه السلام فرمود

یک درهم صدقه دادن از یک روز روزه مستحبى برتر و والاتر است.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 218، ح 6




17- پاداش روزه
قال رسول الله صلى الله علیه و آله: قال الله تعالى

الصوم لى و انا اجزى به

رسول خدا فرمود خداى تعالى فرموده است:

روزه براى من است و من پاداش آن را مى‏دهم.

وسائل الشیعه ج 7 ص 294، ح 15 و 16 ; 27 و 30




18- جرعه نوشان بهشت
قال رسول الله صلى الله علیه و آله

من منعه الصوم من طعام یشتهیه کان حقا على الله ان یطعمه من طعام الجنة و یسقیه من شرابها.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

کسى که روزه او را از غذاهاى مورد علاقه‏اش باز دارد برخداست که به او از غذاهاى بهشتى بخورانند و از شرابهاى بهشتى به او بنوشاند.

بحار الانوار ج 93 ص 331




19- خوشا بحال روزه داران
قال رسول الله صلى الله علیه و آله

طوبى لمن ظما او جاع لله اولئک الذین یشبعون یوم القیامة

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

خوشا بحال کسانى که براى خدا گرسنه و تشنه شده‏اند اینان در روز قیامت‏سیر مى‏شوند.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 299، ح‏2.




20- مژده به روزه‏داران
قال الصادق علیه السلام

من صام لله عزوجل یوما فى شدة الحر فاصابه ظما و کل الله به الف ملک یمسحون وجهه و یبشرونه حتى اذا افطر.

امام صادق علیه السلام فرمود:

هر کس که در روز بسیار گرم براى خدا روزه بگیرد و تشنه شود خداوند هزار فرشته را مى‏گمارد تا دست‏به چهره او بکشند و او را بشارت دهند تا هنگامى که افطار کند.

الکافى، ج 4 ص 64 ح 8; بحار الانوار ج 93 ص 247




21- شادى روزه دار
قال الصادق علیه السلام

للصائم فرحتان فرحة عند افطاره و فرحة عند لقاء ربه

امام صادق علیه السلام فرمود:

براى روزه دار دو سرور و خوشحالى است:

1 - هنگام افطار 2 - هنگام لقاء پروردگار (وقت مردن و در قیامت)

وسائل الشیعه، ج 7 ص 290 و 294 ح‏6 و 26.




22- بهشت و باب روزه‏دارن
قال رسول الله صلى الله علیه و آله

ان للجنة بابا یدعى الریان لا یدخل منه الا الصائمون.

رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود:

براى بهشت درى است‏بنام (ریان) که از آن فقط روزه داران وارد مى‏شوند.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 295، ح‏31.

معانى الاخبار ص 116




23- دعاى روزه‏داران
قال الکاظم (علیه السلام)

دعوة الصائم تستجاب عند افطاره

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

دعاى شخص روزه‏دار هنگام افطار مستجاب مى‏شود.

بحار الانوار ج 92 ص 255 ح 33.




24- بهار مومنان
قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

الشتاء ربیع المومن یطول فیه لیله فیستعین به على قیامه و یقصر فیه نهاره فیستعین به على صیامه.

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

زمستان بهار مومن است از شبهاى طولانى‏اش براى شب زنده‏دارى واز روزهاى کوتاهش براى روزه دارى بهره مى‏گیرد.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 302، ح 3.




25- روزه مستحبى
قال الصادق (علیه السلام)

من جاء بالحسنة فله عشر امثالها من ذلک صیام ثلاثة ایام من کل شهر.

امام صادق علیه السلام فرمود:

هر کس کار نیکى انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد و از جمله آنها سه روز روزه در هر ماه است.

وسائل الشیعه، ج 7، ص 313، ح 33




26- روزه ماه رجب
قال الکاظم (علیه السلام)

رجب نهر فى الجنه اشد بیاضا من اللبن و احلى من العسل فمن صام یوما من رجب سقاه الله من ذلک النهر.

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

رجب نام نهرى است در بهشت از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‏تر هرکس یک روز از ماه رجب را روزه بگیرد خداوند از آن نهر به او مى‏نوشاند.

من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 56 ح 2

وسائل الشیعه ج 7 ص 350 ح 3




27- روزه ماه شعبان
من صام ثلاثة ایام من اخر شعبان و وصلها بشهر رمضان کتب الله له صوم شهرین متتابعین.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به روزه ماه رمضان وصل کند خداوند ثواب روزه دو ماه پى در پى را برایش محسوب مى‏کند.

وسائل الشیعه ج 7 ص 375،ح 22




28- افطارى دادن(1)
قال الصادق (علیه السلام)

من فطر صائما فله مثل اجره

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

هر کس روزه دارى را افطار دهد، براى او هم مثل اجر روزه دار است.

الکافى، ج 4 ص 68، ح 1




29- افطارى دادن (2)
قال الکاظم (علیه السلام)

فطرک اخاک الصائم خیر من صیامک.

امام کاظم (علیه السلام) فرمود:

افطارى دادن به برادر روزه دارت از گرفتن روزه (مستحبى) بهتر است.

الکافى، ج 4 ص 68، ح 2




30- روزه خوارى
قال الصادق (علیه السلام)

من افطر یوما من شهر رمضان خرج روح الایمان منه

امام صادق (علیه السلام)فرمود:

هر کس یک روز ماه رمضان را (بدون عذر)، بخورد - روح ایمان از او جدا مى‏شود

وسائل الشیعه، ج 7 ص 181، ح 4 و 5

من لا یحضره الفقیه ج 2 ص 73، ح 9




31- رمضان ماه خدا
قال امیرالمومنین

شهر رمضان شهر الله و شعبان شهر رسول الله و رجب شهرى

امام على (علیه السلام) فرمود:

رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجب ماه من است.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 266، ح 23.




32- رمضان ماه رحمت
قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

... و هو شهر اوله رحمة و اوسطه مغفرة و اخره عتق من النار.

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

رمضان ماهى است که ابتدایش رحمت است و میانه‏اش مغفرت و پایانش آزادى از آتش جهنم.

بحار الانوار، ج 93، ص 342




33- فضیلت ماه رمضان
قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

ان ابواب السماء تفتح فى اول لیلة من شهر رمضان و لا تغلق الى اخر لیلة منه

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

درهاى آسمان در اولین شب ماه رمضان گشوده مى‏شود و تا آخرین شب آن بسته نخواهد شد.

بحار الانوار، ج 93، ص 344




34- اهمیت ماه رمضان
قال رسول الله (صلى الله علیه و آله)

لو یعلم العبد ما فى رمضان لود ان یکون رمضان السنة

رسول خدا (صلى الله علیه و آله) فرمود:

اگر بنده «خدا» مى‏دانست که در ماه رمضان چیست [چه برکتى وجود دارد] دوست مى‏داشت که تمام سال، رمضان باشد.

بحار الانوار، ج 93، ص 346




35- قرآن و ماه رمضان
قال الرضا (علیه السلام)

من قرا فى شهر رمضان ایة من کتاب الله کان کمن ختم القران فى غیره من الشهور.

امام رضا (علیه السلام) فرمود:

هر کس ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را قرائت کند مثل اینست که درماههاى دیگر تمام قرآن را بخواند.

بحار الانوار ج 93، ص 346




36- شب سرنوشت‏ساز
قال الصادق (علیه السلام)

راس السنة لیلة القدر یکتب فیها ما یکون من السنة الى السنة.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

آغاز سال (حساب اعمال) شب قدر است. در آن شب برنامه سال آینده نوشته مى‏شود.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 258 ح 8




37- برترى شب قدر
قیل لابى عبد الله (علیه السلام)

کیف تکون لیلة القدر خیرا من الف شهر؟ قال: العمل الصالح فیها خیر من العمل فى الف شهر لیس فیها لیلة القدر.

از امام صادق (علیه السلام) سوال شد:

چگونه شب قدر از هزار ماه بهتر است؟

حضرت فرمود: کار نیک در آن شب از کار در هزار ماه که در آنها شب قدر نباشد بهتر است.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 256، ح 2




38- تقدیر اعمال
قال الصادق (علیه السلام)

التقدیر فى لیلة تسعة عشر و الابرام فى لیلة احدى و عشرین و الامضاء فى لیلة ثلاث و عشرین.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

برآورد اعمال در شب نوزدهم انجام مى‏گیرد و تصویب آن در شب بیست ویکم و تنفیذ آن در شب بیست‏سوم.

وسائل الشیعه، ج 7 ص 259




39- احیاء شب قدر
عن فضیل بن یسار قال:

کان ابو جعفر (علیه السلام) اذا کان لیلة احدى و عشرین و لیلة ثلاث و عشرین اخذ فى الدعا حتى یزول اللیل فاذا زال اللیل صلى.

فضیل بن یسار گوید:

امام باقر (علیه السلام) در شب بیست و یکم و بیست‏سوم ماه رمضان مشغول دعا مى‏شد تا شب بسر آید و آنگاه که شب به پایان مى‏رسید نماز صبح را مى‏خواند.

وسائل الشیعه، ج 7، ص 260، ح 4




40- زکات فطره
قال الصادق (علیه السلام)

ان من تمام الصوم اعطاء الزکاة یعنى الفطرة کما ان الصلوة على النبى (صلى الله علیه و آله) من تمام الصلوة.

امام صادق (علیه السلام) فرمود:

تکمیل روزه به پرداخت زکاة یعنى فطره است، همچنان که صلوات بر پیامبر (صلى الله علیه و آله) کمال نماز است.

وسائل الشیعه، ج 6 ص 221، ح 5

اسلام به تغذیه‌ی مناسب اهمیت ویژه‌ای می‌‌دهد، طوری که آیه مبارکه«فلینظر الانسان الی طعامه» به‌خوبی نمایان‌گر این مطلب است که غذای انسان باید حلال، پاکیزه و مناسب باشد. ضمناً هر عملی که موجب آزار و ضرر به خود یا دیگران شود

نکات تغذیه ای مهم در روزه‌‌داری

اسلام به تغذیه‌ی مناسب اهمیت ویژه‌ای می‌‌دهد، طوری که آیه مبارکه«فلینظر الانسان الی طعامه» به‌خوبی نمایان‌گر این مطلب است که غذای انسان باید حلال، پاکیزه و مناسب باشد. ضمناً هر عملی که موجب آزار و ضرر به خود یا دیگران شود، در اسلام پذیرفته نیست، زیرا که اسلام فرموده«لاضرر و لاضرار فی الاسلام».

روزه‌داری نیز می‌تواند به تغذیه‌ی مناسب بدن کمک شایانی کند. بدن انسان برای حفظ سلامتی خود همواره مقداری چربی را به عنوان ذخیره‌ی انرژی در نقاط مختلف ذخیره می‌کند. این چربی‌ها به مرور ممکن است مقداری از کاروتنوئیدهای(رنگدانه های گیاهی) خورده شده توسط فرد را در خود ذخیره کنند و تغییر رنگ دهند. به علاوه اگر این چربی‌ها برای مدت طولانی در بدن باقی بمانند، به شکل توده ی فشرده در می‌آیند و چربی‌هایی که در مرکز این توده قرار می گیرند، ممکن است برای همیشه در بدن باقی بمانند و کم‌تر برای تولید انرژی بسوزند.

روزه‌داری حتی در کسانی که لاغر یا دارای وزن طبیعی هستند، باعث می شود بدن چربی‌های قبلی را بسوزاند و پس از پایان دوره‌ی روزه‌داری، به جای آن‌ها چربی تازه و مناسب‌تری را جایگزین نماید. برای افرادی هم که چربی ذخیره ای زیادی در بدن خود دارند، فرصت مغتنمی فراهم می‌شود تا مقداری از آن‌ها را برای تولید انرژی به مصرف رسانند و از اضافه وزن خود بکاهند.

البته ذکر این نکته در همین‌جا ضروری است کهاگر فرد بسیار لاغر یا دارای بیماری یا شرایط فیزیولوژیکی خاصی باشد که روزه‌داری منجر به صدمه به بدن او می‌شود و پزشک تشخیص داده است که نباید روزه بگیرد، دین اسلام در این موارد به فرد اجازه می دهد که روزه نگیرد.

به تغذیه‌ی نوجوانان و تحرک ‌آن‌ها در طول روز باید توجه خاص شود، چرا که دریافت ناکافی مواد غذایی می‌تواند به رشد و نمو آن‌ها لطمات جبران ناپذیری وارد کند. فعالیت شدید که منجر به مصرف انرژی زیاد و هم‌چنین تعریق فراوان در طی روز شود، می‌تواند به سوء تغذیه ی خفیف تا شدید منجر گردد. بنابراین به دختران خردسال (مثلاً 12- 9ساله) و حتی به نوجوانانی که در معرض خطر کم‌تری قرار دارند و به تمام بیماران و حتی افراد به ظاهر سالمی که روزه داری منجر به تشدید عوارض بدنی از جمله ضعف فراوان در آن‌ها می‌شود، توصیه‌ اکید می‌شود که با مشورت با پزشک اقدام به روزه‌داری نمایند.

بدن انسان علاوه بر نیاز به انرژی برای زنده ماندن و انجام فعالیت‌های روزمره، به پروتئین‌ها نیز برای ساخت سلول‌های جدید (جای گزین سلول‌های مرده و تولید سلول‌های اضافی در زمان رشد و نمو) نیاز دارد. اگر مقدار انرژی که از کربوهیدرات‌ها (اعم از کربوهیدرات‌های ساده مثل قند و شکر یا انواع پیچیده مثل نشاسته موجود در نان، برنج، سیب‌زمینی، ذرت و جو) و چربی‌ها (اعم از انواع حیوانی یا گیاهی شامل روغن‌های مایع و جامد نباتی) به بدن می‌رسد کافی نباشد، بدن به ناچار پروتئین‌ها را که برای ساخت عضله لازم هستند، می سوزاند و به قول معروف گوشت بدن را می‌سوزاند. افرادی که در اثر داشتن رژیم‌های غذایی نادرست وزن زیادی را در مدتی کوتاه از دست می‌دهند، در واقع تا حدودی عضلات خود را از دست می‌‌دهند.

لازم به ذکر است کهبرای جایگزینی پروتئینی که در بدن از بین می رود، ممکن است مدت‌ها وقت و غذای مناسب لازم باشد. به همین ترتیب، اگر روزه‌داری برای کسانی منجر به سوخت شدید پروتئین‌های بدن شود، لازم است رژیم غذایی این افراد به دقت مورد بازنگری و کنترل قرار گیرد.

در غذاها علاوه بر مواد سازنده‌ی بدن و مواد انرژی‌زا، مقادیری هم املاح و ویتامین‌های مختلف وجود دارند که جهت فعالیت مناسب و حفظ سلامت تک تک اندام‌های بدن لازم هستند. یک رژیم غذایی مناسب باید تمام این مواد را در حد کافی به بدن برساند.

در علم تغذیه جهت تعیین مقادیر مورد نیاز غذاهایی که لازم است روزانه دریافت شوند تا بتوانند تمام مواد مغذی مورد نیاز اعم از کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها، پروتئین‌ها، عناصر معدنی و ویتامین‌ها و هم‌چنین آب را به بدن برسانند، از تصویر یک هرم که به هرم غذایی مشهور است کمک می‌گیرند. بر حسب این هرم، یک فرد بزرگسال روزانه به 11- 6 واحد غلات، 4- 3 واحد سبزی‌جات، 3- 2 واحد میوه‌ها، 3- 2 واحد گوشت‌ها و حبوبات و تخم‌مرغ، 3- 2 واحد شیر و لبنیات و کمی مواد غذایی دیگر از قبیل شیرینی‌ها و تنقلات و نوشیدنی‌ها نیاز دارد. توضیح کامل هرم غذایی و گروه های آن، در قسمت "مطالب مرتبط در این سایت" در پایین صفحه وجود دارد.

برای تامین نیازهای هر فرد، مقداری از این مواد غذایی به طور روزانه باید دریافت شوند.اگر روزه‌داری در برخی افراد منجر به کاهش دریافت سبزی‌جات یا لبنیات گردد، و یا اگر منتهی به دریافت اضافی شیرینی‌ها (مثلاً زولبیا و بامیه) گردد، تأثیر نامطلوبی بر وضع تغذیه‌ی او خواهد گذاشت.

دفعات غذا خوردن نیز اهمیت خاصی در سلامت انسان دارند. در روزهای معمولی و غیر روزه‌داری توصیه می‌شود که غذایی پر حجم و دارای مقدار زیادی گوشت در هنگام ظهر(ناهار) میل شود و صبحانه و شام از غذاهای سبک استفاده شود. خوردن یک میان وعده در صبح (یک عدد میوه) و عصر نیز کمک زیادی به کنترل اشتها و سوخت و ساز بدن می‌کند و از ایجاد اشتهای کاذب نیز می‌کاهد.

در طول افطاری تا سحری نیز رعایت دفعات غذا خوردن بسیار اهمیت دارد. وقتی ایام روزه‌داری با روزهای گرم و طولانی سال مصادف می‌شود، از آن جا که مدت زمان بین افطار و سحری کم است، دو وعده‌ی غذای اصلی (افطار و سحری) و یک میان وعده تا زمان قبل از خواب (مصرف میوه‌ و نوشیدنی‌) توصیه می‌شود. البته در تمام ساعات ما بین افطار و سحری، نوشیدن مایعات به مقدار فراوان توصیه می‌گردد.

هنگام روزه‌داری در ماه‌های سرد سال که شب‌ها طولانی هستند، می‌توان سه وعده غذا و یک میان وعده را داشت. به عنوان مثال شروع افطار با غذایی سبک مثل نان، پنیر، گردو، سبزی، خرما و شیر مناسب است. پس از 3- 2 ساعت (بسته به شرایط فیزیولوژیکی و اشتهای فرد) و زمانی که فرد حس می‌کند دوباره به حد کافی گرسنه شده است، خوردن شام مناسب خواهد بود.(البته حتما لازم نیست افطاری و شام را جدا از هم میل نمود، بلکه بسته به شرایط و عادت خانواده می توان روزه را با مصرف کمی آبجوش و غذاهای سبک در افطار باز کرد و بعد از آن غذای پخته مثل پلو و خورش را میل نمود). بین شام تا سحری هم صرف یک میان وعده‌ای که شامل کمی آجیل، میوه‌ و نوشیدنی‌ توصیه می شود. در نهایت مصرف سحری بسیار ضروری است که می‌تواند شامل غذاهای دارای کربوهیدرات های پیچیده و غیر سرخ کرده و عموماً حاوی غلات، لبنیات، کمی گوشت، سبزی‌جات و حبوبات باشد. (البته افراد چاق باید در مصرف غذا احتیاط کنند تا دچار اضافه وزن بیشتر نشوند).

روش تغذیه و منش زندگی نیز از دیگر نکات بسیار با اهمیت هستند. شروع افطاری با آب گرم و خرما و عدم استفاده از مایعات سرد، هم‌چنین عدم مصرف غذاهای سنگین مثل غذاهای چرب و سرخ‌کردنی‌ همواره مورد توصیه است.

در عین حال اگر غذا بسیار آبکی باشد و نان هم در آن تیلیت شود و یا نوشیدن مایعات فراوان در طول غذا خوردن، موجب کاهش اثر آنزیم‌های گوارشی بر غذا و بروز برخی بیماری‌ها و نارسایی‌های گوارشی می‌شود.

خوردن آهسته و جویدن کامل غذا، لذت بردن از غذا و دست کشیدن از صرف غذا هنگامی که کاملا سیر نشده ایم، همگی از توصیه‌های قابل توجه دین مبین اسلام و علم تغذیه است.

مصرف ادویه فراوان علاوه بر ایجاد ناراحتی‌های گوارشی، باعث افزایش تشنگی در طول روز می شود.

مصرف غذاهایی از قبیل کله پاچه ، سیرابی و شیردان به علت داشتن مقدار زیادی چربی، منجر به بروز مشکلات گوارشی و سلامتی و هم‌چنین تشنگی شدید در طول روز می‌گردند.

نوشیدن نوشابه‌های گازدار نیز منجر به سوء تغذیه، افزایش احتمال چاقی و افزایش بیماری‌های گوارشی منجر می‌شود.

کم‌خوری بیش از حد که می‌تواند به سوء تغذیه، سرگیجه، سردرد، اختلالات عصبی، لاغری مفرط، افت قند خون و ... منجر شود و پُرخوری بیش از حد و هم‌چنین ریزه خواری‌ همگی به سلامت فرد لطمه می‌زنند.

خواب مناسب و کافی نیز لازم است. طی تحقیقات مشخص شده که خواب دیرهنگام و نامنظم، به ویژه در کودکان و نوجوانان، می‌تواند منجر به کاهش قد، چاقی یا لاغری مفرط گردد. برای کودکان حداقل 8 ساعت و برای نوجوانان حداقل 7ساعت خواب در طول شب( که از اوایل شب شروع شود) توصیه شده است.

مصرف بسیار کم و هم‌چنین مصرف فراوان سبزی‌ها تشنگی در طول روز را افزایش می‌دهند.

عدم نوشیدن کافی مایعات ، نوشیدن چای و قهوه ی فراوان و غلیظ ، عدم مصرف یا مصرف ناکافی میوه‌ها و سبزی‌جات نیز همگی ممکن است منجر به یبوست شوند که با مصرف این مواد غذایی در حد مناسب، این مشکل از بین خواهد رفت. در زمان یبوست  علاوه بر مصرف میوه‌ها، سبزی‌جات و مایعات کافی، مصرف خیسانده‌ی آلو‌ بخارا، انجیرخشک و توت‌خشک نیز لازم است.

در خاتمه یادآوری می‌گردد کههنگام غذا خوردن و بعد از آن، خون فراوانی به سمت دستگاه گوارش سرازیر می‌گردد و به همین دلیل فرد دچار بی‌حالی و کاهش توان فعالیت فکری می شود. روزه‌داری با استراحت دادن به دستگاه گوارش و فرستادن خون کافی به سراسر بدن به ویژه به دستگاه مغزی و عصبی (ایجاد فرصت کافی برای فعالیت فکری مناسب)، می تواند به حفظ سلامتی بدن کمک شایانی کند.

در عین حال نباید تصور کرد که روزه نباید منجر به بی‌حالی و احساس گرسنگی شود، بلکه این حالات به طور طبیعی در هنگام روزه‌داری در افراد سالم نیز ایجاد می‌شود که باید آن‌ها را تحمل نمود، ولی اگر حالات غیرعادی یا فشارهای غیرطبیعی بر بدن ایجاد شود، مشاوره با پزشک یا متخصص مربوطه کاملاً ضروری است.

مجراى نفوذ شیطان را با روزه ضیق نمائید

بر این مبنا رسول الله (صلى الله علیه و آله) فرمود: «

ان الشیطان لیجرى من ابن آدم مجرى الدم فضیقوا مجاریه بالجوع‏»، که شیطان جریان مى‏یابد و نفوذ مى‏کند در فرزندان آدم، مانند جریان خون در بدن پس مجارى شیطان را در وجود خود به واسطه گرسنگى یعنى روزه تنگ نمائید، (11) و الحق، که روزه بدون اثر چه فایده و ثمرى دارد؟ آرى فائده و اثرى ندارد که آدمى غذاى ناهار خویش را به افطار تاخیر اندازد، و از امساک و اجتناب از یک سرى مبطلات روزه، انواع تهمتها و دروغها و غیبتها و شهوترانى‏ها و هتک حرمت‏خلق الله و حفظ نکردن ناموس خویش از نامحرمان و سوء تربیت فرزندان و سرعت غضب به حادثه کوچکى و ایجاد ضرب و شتم و صدها گناه دیگر مرتکب شود و بگوید من روزه هستم خیر؟ این نوع روزه اثرى و فایده‏اى ندارد، باید روزه قدرت ساختن و اصلاح نفس داشته باشد و روزه این قدرت را دارد، لکن این مائیم ارزش و اهمت او را تشخیص ندادیم، و از این نوع روزه‏هاى بى اثر ثمرى جز گرسنگى و تحمل تشنگى عاید ما نمى‏شود، و چه فایده‏اى است از براى روزه‏دار که فریضه‏اى اداء کند و کبیره‏اى مرتکب گردد، و با خیانت‏بر بندگان خدا در مال و عرض ایشان

خصال هفتگانه مخصوص روزه‏داران

در حدیثى طویل حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) از پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله) چنین نقل مى‏فرماید که پیامبر (صلى الله علیه و آله) فرمود: «ما من مؤمن یصوم شهر رمضان احتسابا الا اوجب الله تبارک و تعالى له سبع خصال: اولها یذوب الحرام من جسده، و الثانیة یقرب من رحمة الله عزوجل، و الثالثة قد کفر خطیئة ابیه آدم، و الرابعة یهون الله علیه سکرات الموت و الخامسة امان من الجوع و العطش یوم القیمة و السادسة یطعمه الله عزوجل من طیبات الجنة، و السابعة یعطیه الله عزوجل برائة من النار، قال: صدقت‏یا محمد»

هیچ مؤمنى نیست که ماه رمضان را فقط به حساب خدا روزه بگیرد، مگر آنکه خداى تبارک و تعالى فت‏خصلت را براى او واجب و لازم گرداند:

 1- هر چه حرام در پیگرش باشد محو و ذوب گرداند،

2- به حمت‏خداى عزوجل نزدیک مى‏شود،

 3- (با روزه خویش) خطاى پدرش حضرت آدم را مى‏پوشاند،

4- خداوند لحظات جان کندن را بر وى آسان گرداند،

 5- از گرسنگى و تشنگى روز قیامت در امان خواهد بود،

 6- خداى عزوجل از خوراکیهاى لذیذ بهشتى او را نصیب دهد،

 7- خداى و عزوجل برائت و بیزارى از آتش دوزخ را به او عطا فرماید. (پرسش کننده در این حدیث مفصل، عالم یهودى بود) که عرض کرد راست گفتى اى محمد.